teologia z Katowic

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl 

W tym odcinku wracamy do synodalności. Punktem wyjścia jest europejskie sympozjum w Austrii (Shaping Synodality in Europe. From Vision to Roadmap), w którego przygotowaniu i obradach uczestniczył ks. Jacek Kempa. Rozmawiamy o tym, jakie rozumienie Kościoła stoi za synodalną praktyką i co wynika z potraktowania chrztu jako podstawy współodpowiedzialności wszystkich wierzących. Pytamy też o miejsce bierzmowania i Eucharystii w tej perspektywie. 
Od teologii przechodzimy do metody rozmów przy stolikach, słuchania bez przerywania i wspólnego rozeznawania. Zastanawiamy się, czy opanowanie metody wystarczy, żeby działać synodalnie, oraz jak korzystać z możliwości, które już daje prawo kanoniczne. Podejmujemy także temat relacji synodalności i demokracji, różnic między wschodem a zachodem Europy oraz naszej skromnej obecności w europejskiej debacie.

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl 

Rozmowa z s. dr Terezą Huspekovą CHR, członkinią zespołu Centrum Badań nad Soborem Watykańskim II Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Jakie korzyści daje studiowanie dokumentacji przygotowań do wspomnianego soboru oraz soborowych obrad? Czy wciąż przywoływany obecnie sobór został przez nas faktycznie zrozumiany? Czego w istocie dotyczyły prowadzone debaty oraz stanowiące ich owoc dokumenty? O co chodziło w kontrowersyjnej dla tradycjonalistów reformie liturgii? 
 
Warto przeczytać 
Marek Gilski, Damian Wąsek, Tereza Huspeková CHR, “Nostra aetate. SObó Watykański II o religiach niechrześcijańskich” (komentarz), Kraków 2025; https://monografie.upjp2.edu.pl/wn/catalog/book/237 
Marek Gilski, Damian Wąsek, Przemysław Artemiuk, “Gaudium et spes. Sobór Watykański II o relacji Kościoła i świata” (komentarz), Kraków 2026;  
“Dzieci Soboru zadają pytania” (seria rozmów), red. Z. Nosowski, Warszawa 1996.

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl 
 
W tym odcinku rozmawiamy z ks. Bartłomiejem Kuźnikiem, homiletą i pracownikiem Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego, o przygotowaniu kaznodziejów i języku kaznodziejstwa. Zastanawiamy się, na ile dobrego głoszenia można się nauczyć, a na ile zależy ono od talentu, wrażliwości językowej i uważnego obserwowania życia. Pytamy też, jak przekładać teologiczne pojęcia i biblijne obrazy na język ludzi żyjących w świecie coraz bardziej zróżnicowanych doświadczeń i kodów kulturowych. 
 Rozmawiamy o idiolekcie, rejestrach języka, metaforach, zdrobnieniach i etymologiach, ale także o głosie, intonacji, modulacji, gestach i wystąpieniach publicznych. Od „bąbelków”, „wiejadła” i „polistowia” przechodzimy do pytań o autentyczność kaznodziei, przygotowanie homilii, rolę modlitwy i możliwość wielokrotnego głoszenia tego samego tekstu bez popadania w rutynę. Na końcu próbujemy zebrać kilka najprostszych zasad, które pomagają mówić tak, żeby słowo miało szansę rzeczywiście dotrzeć do słuchacza.

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl 

Tym razem naszym gościem jest dr Rafał Cekiera, profesor UŚ, specjalizujący się w socjologii religii, migracji i kultury. Jest on również konsultorem Rady KEP ds. Migrantów i Uchodźców. 
Rozmawiamy o nauczaniu kolejnych papieży dotyczącym migrantów i uchodźców oraz o recepcji tego nauczania w Polsce. Kontekstem są głębokie przemiany jakie zaszły w Polsce w minionych kilkudziesięciu latach: z kraju emigrantów staliśmy się krajem, do którego przybywa coraz więcej imigrantów. Te przemiany będą coraz głębsze i coraz szybsze. Nikt nie zastąpi Kościoła w misji głoszenia i przypominania ewangelicznego wezwania, aby w migrancie i uchodźcy zobaczyć bliźniego, oblicze Jezusa, a nie intruza zagrażającego naszemu spokojowi. Istotną częścią tej misji jest sprzeciw wobec zniekształcania nauk ewangelicznych i wykorzystywania autorytetu Kościoła do głoszenia haseł ksenofobicznych oraz wobec narracji medialnych jątrzących i podsycających lęki wobec migrantów i uchodźców. 
 
Polecam książkę Rafała Cekiery, Uchodźcy, migranci i Kościół katolicki: polska debata migracyjna po 2015 roku w kontekście nauczania Kościoła katolickiego, do której raz po raz odwołujemy się w trakcie rozmowy: 
https://opus.us.edu.pl/seam/resource/rest/download/inline/USL8e3542335e9c4d038964d1632c720323

Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl  

W tym odcinku kontynuujemy rozmowę o encyklice Magnifica humanitas. Tym razem zatrzymujemy się przede wszystkim przy wątkach, które łatwo znikają za medialnym zainteresowaniem sztuczną inteligencją: relacji prawdy i demokracji, kryzysie zaufania, edukacji oraz wojnie. Pytamy, dlaczego prawda może być rozumiana jako dobro wspólne i dlaczego bez elementarnego kontaktu z rzeczywistością nie da się budować odpowiedzialnego społeczeństwa demokratycznego.

Rozmawiamy także o wyzwaniach, jakie sztuczna inteligencja stawia szkole i uniwersytetowi: od weryfikacji wiedzy po sens uczenia się na pamięć i potrzebę integralnego spojrzenia na ludzkie poznanie. W ostatniej części odcinka przechodzimy do papieskiej krytyki „kultury potęgi”, pytania o przezwyciężenie teorii wojny sprawiedliwej oraz problemu autonomicznych systemów broni. Zastanawiamy się, czy sztuczna inteligencja jest jeszcze zwykłym narzędziem i kto ponosi odpowiedzialność za to, co zostało w nią wpisane.

Seria filmów wyjaśniających jak działa uczenie maszynowe i sztuczna inteligencja: https://youtu.be/aircAruvnKk?si=f9LfwKczeTTU1cTV (kanał Granta Sandersona).