Theologie aan de gracht

Kunnen bevindelijk gereformeerden en neocalvinisten elkaar nog vinden, of praten ze eigenlijk langs elkaar heen? Heen en weer bestaan er vooroordelen genoeg, maar hoe zit het echt?
In deze aflevering bespreken we Ontmoetingen, een bundel met lezingen van het gelijknamige congres samengesteld door Bart van Egmond en Harry Wendt. Theologen, studenten en geïnteresseerden kwamen samen rondom de ontmoeting tussen bevindelijk gereformeerde en neocalvinistische theologie: een thema dat spanning oproept, maar ook verrijkend kan zijn. Hoe kunnen beide stromingen elkaar vandaag de dag aanvullen in geloofsbeleving?
De bijdragen raken aan hete hangijzers: het verschil in spiritualiteit en de visie op de kerk, doop, verbond en de preek. Het boek is ontstaan in een specifiek kerkelijke context, maar de spanning die het beschrijft is ook voelbaar in de collegezalen van de TUU.

Het klassieke verhaal leert ons dat Mozes de eerste vijf boeken van de Bijbel schreef. In het Duits heet Genesis niet voor niets das erste Buch Mose. Maar wie theologie gaat studeren, ontdekt al snel dat bijbelwetenschappers sporen zien van meerdere auteurs en bronnen die door de eeuwen heen zijn samengekomen.
Koert van Bekkum werkte mee aan de nieuwe bundel Rethinking the Composition of the Pentateuch en gaat in gesprek over de vraag wie deze boeken nu eigenlijk heeft geschreven. Bijbelwetenschappers wijzen al langer op sporen van meerdere auteurs en bronnen die door de eeuwen heen zijn samengekomen.
We bespreken wat auteurschap eigenlijk betekent in de oudheid, en of een bijbelboek gezag verliest als het niet letterlijk is opgeschreven door degene aan wie het zijn gezag ontleent. En wat betekent dit voor hoe we de Bijbel vandaag de dag moeten lezen?
Bergland, Kenneth, Roy E. Gane, Gary A. Rendsburg, and A. Rahel Wells, eds. Rethinking the Composition of the Pentateuch. Peabody, MA: Hendrickson Publishers, 2026.
Clines, David J. A. "New Directions in Pooh Studies: Überlieferungs- und religionsgeschichtliche Studien zum Pu-Buch." In JSOTSup 293, 830–39. Sheffield: Sheffield Academic Press, 1998. Reprinted, Union Publishing, July 21, 2021. https://www.unionpublishing.org/resource/new-directions-in-pooh-studies/.

Zingen in de kerk is van alle tijden, maar wat moeten we zingen in de kerk? Steeds meer kerken zingen naast psalmen ook opwekkingsliederen en andere eigentijdse liederen. Naast het orgel is ook een band niet meer weg te denken uit de kerk. Maar hoe bepaal je welke liederen thuishoren in de liturgie? Hebben we opnieuw een normatief kader nodig om richting te geven aan de groeiende diversiteit?
Hans Schaeffer, hoogleraar praktische theologie aan de TUU gaat in op de rol van psalmen in de hedendaagse liturgie. Waarom zingen christenen eigenlijk in de kerk? Welke plaats hebben de psalmen door de eeuwen heen ingenomen, en wat kunnen ze vandaag nog betekenen nu het kerkelijke liedrepertoire steeds breder wordt? We spreken over de rijke traditie van de psalmen, de opkomst van gezangen, de invloed van de Reformatie en de vraag hoe nieuwe liederen zich verhouden tot het gebedenboek van de Bijbel.
- John D. Witvliet, The Biblical Psalms in Christian Worship: A Brief Introduction and Guide to Resources. (William B. Eerdmans Publishing Company, 2007).
- Hans Schaeffer, Kerk om te vieren. Praktisch-theologische reflecties op kerkzijn. (Summum Academic, 2019).
- Artikel in het Nederlands Dagblad naar aanleiding van de masterscriptie van Johannes van der Heide "Waar de psalm zwijgt, verstilt de klaagzang: een kwantitatief onderzoek naar gezongen liederen in de NGK en de ruimte voor kwetsbaarheid en hoop"

Het huwelijk is voor christenen belangrijk. Maar wat is het huwelijk eigenlijk? En bedoelden christenen daar hetzelfde mee? Anne Lorein doet onderzoek naar de ontwikkeling van het huwelijksformulier in de 16e en de 17e eeuw. Na de Reformatie veranderde er veel in de kerk, waaronder trouwen. Het huwelijk werd niet langer als sacrament beschouwd. Gereformeerden gingen opnieuw nadenken over de verhouding tussen kerk, overheid en huwelijk. Wat kunnen we hiervan leren in een tijd waarin steeds meer echtscheidingen plaatsvinden? Keken christenen toen anders tegen het huwelijk, de liefde en man/vrouw relaties aan?

 - Erik de Boer en Anne Lorein, The Form of solemnization of Marriage’s Social and Historical Context. Church History and Religious Culture, 102-3-4 (2023), 502-514.
- Anne Lorein, "Het formulier om het huwelijk te bevestigen." In K.-W. de Jong, & W. Moehn (eds.), De Nederlandse gereformeerde Liturgie 1566-1639: De teksten en hun dynamiek, 200-237. Uitgeverij Verloren, 2024.
- Revius, J.,  Over-Ysselsche Sangen en Dichten. H. Duits (ed.). Hilversum: Verloren, 2003.

Wat betekent het evangelie voor sekswerkers? Hoe ziet (christelijke) hulp aan sekswerkers eruit? Peter Strating pionierde al voordat kerkelijk pionieren een ding was. Al ruim 30 jaar woont en werkt hij in Den Haag tussen de sekswerkers. Hij stond aan de wieg van stichting de Haven (http://www.dehaven.nl/ ), te vergelijken met Het Scharlaken Koord in Amsterdam. Maar hij stichtte ook een kerk: de Havenkerk (http://www.dehavenkerk.nl/) in de Haagse Schilderwijk. Nu doet hij academisch onderzoek naar waar hij al jaren mee werkt: sekswerkers. Hij wil luisteren naar hun verhalen. Waar hopen zij op? Waar verlangen zij naar? Hoe ervaren zij God? 
 
Stichting de Haven. http://www.dehaven.nl/  
De Havenkerk http://www.dehavenkerk.nl/ 
Lauren McGrow: https://laurenmcgrow.com 
Lauren McGrow, Missionary Positions: A Postcolonial Feminist Perspective on Sex Work and Faith-Based Outreach from Australia. (Brill, 2017). 
Marcella Althaus-Reid, Indecent Theology (Routledge, 2002) 
Peter Oakes, Philippians, From People to Letter (Cambridge UP, 2007)