Wallet & Van Weezel over de joodse wereld

Amerikaanse Joden golden lang als een opvallend hechte en succesvolle gemeenschap: sterk verbonden met Amerika, overwegend liberaal en nauw betrokken bij Israël. Maar die oude vanzelfsprekendheden staan steeds meer onder druk. Aan de hand van Joshua Leifers boek Tablets Shattered onderzoeken Natascha van Weezel en Bart Wallet wat er verandert. Waarom groeien orthodoxe gemeenschappen terwijl andere Joodse instituties terrein verliezen? Hoe werd Israël van bindmiddel steeds vaker een breuklijn? En wat betekent Joods-zijn nog als religie, politiek en gemeenschap niet langer vanzelfsprekend samenvallen?  Wat houdt Amerikaanse Joden vandaag nog bij elkaar?

Terwijl de slachtoffers van 7 oktober onder zware beveiliging worden herdacht, klinkt elders openlijke steun voor Hamas. Tegelijk verklaart de Britse Green Party zich anti-zionistisch en duikt de oude beschuldiging ‘zionisme is racisme’ opnieuw op. Antisemitisme neemt toe. Hoe zijn we hier beland? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken waarom feiten, historische context en nuance in het debat over Israël en Joden steeds minder lijken te overtuigen. Valt het tij nog keren met redelijkheid  of vraagt deze tijd ook om duidelijker grenzen?

Wat is de Talmud eigenlijk? Een wetboek, een verzameling discussies, een religieuze handleiding  of alles tegelijk? Voor Natascha van Weezel is het onontgonnen terrein. Bart Wallet neemt haar mee in een wereld van rabbijnen die elkaar eeuwenlang aanvullen en tegenspreken. Waarom worden ook verliezende meningen bewaard? Mag je zelfs God tegenspreken? Wie was de rabbijn die als ketter bekend kwam te staan? En wat heeft een duizenden pagina’s lange verzameling discussies vandaag nog te zeggen? Een gesprek over twijfel, tegenspraak en de joodse  traditie waarin het gesprek nooit helemaal klaar is.

De Israëlische verkiezingen naderen, terwijl juist over de grenzen van de democratie fel wordt gestreden: wie mag meedoen, wie bepaalt dat? Tegelijk verschuift in Duitsland het politieke landschap na de winst van zowel Die Linke als de AfD. Wat betekenen die ontwikkelingen voor Joden in Duitsland?  Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken ook de snel verslechterende verhouding tussen Nederland en Israël. En Natascha zag Naza, de omstreden documentaire van de Israëlische filmmakers Yuval Abraham en Rachel Szor. Wat laat die film zien?  Hoeveel kritiek op het eigen handelen kan een democratie in oorlogstijd verdragen?

Jemen kennen we nu vooral van oorlog, Houthi’s en raketten. Maar ooit regeerde er in Zuid-Arabië een Joodse koning en leefde er eeuwenlang een van de oudste Joodse gemeenschappen ter wereld. Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in die vrijwel vergeten geschiedenis. Hoe werd een Arabisch koninkrijk Joods? En waarom vertrok uiteindelijk vrijwel de hele gemeenschap naar Israël? Een reis van een Joods koninkrijk naar het Jemen van vandaag, waar de Houthi’s opnieuw een hoofdrol spelen in het conflict in het Midden-Oosten.