De Indische Podcast

Jane Vogel Mantiri (Jakarta, 1953) is psycholoog, actrice en activist. Zij woont in Portland (Oregon) VS en publiceerde in 2023 haar memoires waarvan zij in 2025 een solo-toneelvoorstelling maakte en opvoerde in theaters in Amerika. Ze was te gast bij de Indië-herdenking in Nijmegen op 15 augustus 2026. Haar voordracht in het Engels in de Stevenskerk is integraal te horen in deze podcast. U hoort een lichte galm. Ze leidde haar speech als volgt in:

“Ik ben dankbaar dat ik bij deze herdenking mag zijn en dat ik mag ervaren hoe jullie bruggen bouwen. Velen van u en ikzelf delen een gemeenschappelijk verleden. Mijn Nederlandse voorouders koloniseerden Indonesië in de 18e eeuw. Ik ben in Indonesië geboren. Mijn grootmoeder en overgrootouders waren autochtone Indonesiërs. Mijn familie kwam naar Nederland toen ik nog maar een baby was. Zes jaar later emigreerden we naar Amerika. Amerikanen vroegen ons vaak: ‘Wat zijn jullie nu eigenlijk?’ We spraken gebroken Engels en de geuren uit de keuken van mijn moeder maakten ons ‘anders’. Gedurende een groot deel van mijn jeugd was mijn identiteit ‘immigrant’, omdat mijn ouders me aanmoedigden om mijn Indo-identiteit te verbergen. Ze wilden me beschermen tegen de schaamte en de haat die zij hadden ervaren omdat ze ‘Indo’ waren. Nu wijd ik het laatste hoofdstuk van mijn leven aan het vol trots en vreugde terugvinden van mijn Indo-identiteit. Als kind kon ik alleen maar luisteren naar het huilen van mijn moeder. Als volwassene kan ik schaamte en haat tegengaan met liefde.”

Een interview met Jane Vogel Mantiri is hier te beluisteren https://app.springcast.fm/player/episode/89513?theme=springcast

Voor een impressie van de herdenking gaat u naar www.stichtingpion.nl

Met dank aan Andrés Alcalá

In deze aflevering bespreken we achtereenvolgens:
1.Hans van de Ven 'Bloedrode dageraad. De Tweede wereldoorlog en de geboorte van het moderne Azië' (Nieuw Amsterdam)
2.Alfred Birney 'Augustus' (De Geus)
3.Wim van den Doel 'Opheffers. Nederlanders en het ontwikkelen van de wereld 1945-1963' (Prometheus)
4.Remco Ensel 'Kennis die knecht. Indonesië en de koloniale wortels van wetenschap' (Prometheus)

Hij heeft talloze wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan. Vooral over migratie, mondialisering, de noord-zuid verhouding. Eigenlijk is hij Filippijnendeskundige, hoewel hij ook over Maleisië veel heeft gepubliceerd. Maar Indonesië is toch wel zijn core business want hij werd er geboren en dat land zou hem zijn hele wetenschappelijke carrière blijven bezighouden. Hij schreef twee autobiografieën: een over zijn academische loopbaan getiteld 'Van Veraf en Nabij. Indonesië, Nederland en de rest'. En:  'Bitterzoet Indonesië'. Een Indisch memorandum', een meer persoonlijke reflectie op een land dat hij evenzeer haat als liefheeft, het bracht verdriet in zijn familie, maar ook plezier en verwondering. Hoewel hij geen herinnering heeft aan de Japanse bezetting en weinig aan de gewelddadige bersiaptijd, voelde hij wel de echo van de gebeurtenissen en gruwelijkheden die plaatsvonden in de periode kort na de Japanse capitulatie. Als kind werd hem wijsgemaakt dat een in stukken gehakt lijk dat hij in de kali zag drijven het kadaver van een varken was. Hij was 11 jaar toen hij naar Nederland ging en zich als zichtbaar Indische jongen moest aanpassen in een land dat nog nauwelijks de Tweede Wereldoorlog had verwerkt. De ontwikkelingen in het geboorteland bleven hem en zijn familie bezighouden. De staatsgreep van Suharto en de genocide die in 1965/1966 in Indonesië werd gepleegd zou diepe wonden slaan en een blijvend ambivalente houding ten opzichte van zijn geboorteland bewerkstelligen. Het weerhield hem er niet van geregeld voor studie en veldwerk naar de archipel af te reizen. Maar steeds met in zijn achterhoofd iets te willen betekenen voor de gewone mensen in de kampongs en dessa’s, voor de kleine 'bung'. 
Zijn boek ‘Bitterzoet Indonesië. Een Indisch memorandum’ verscheen bij Boekscout en kost 20,50 euro.

In deze podcast drie boeken: ‘Vergeten plekken vergeten mensen, een atlas van het Nederlands slavenijverleden’ door Leendert van der Valk, ‘Indehoy!. Geschiedenis van seks in Indie 1602-1942’ van Lizzy van Leeuwen en tenslotte in ‘Nederland gebleven. De geschiedenis van Molukkers 1951-2025’ van Henk Smeets en Fridus Steijlen.

Ad Grooten ‘Ellen lacht – het masker van het kampkind’, Uitgeverij Verloren. 
De laatste literaire salon van het seizoen was een bijzondere. Naast een boekpresentatie vond een muziekvertelling van muzikant en schrijver Ad Grooten plaats. Hij is onder meer bekend van het muziekgezelschap Pater Moeskroen. In zijn boek ‘Ellen lacht - Het masker van het kampkind’ reconstrueert Ad Grooten aan de hand van onder meer persoonlijke brieven het leven van zijn moeder Ellen Grooten-Asselbergs, die op elfjarige leeftijd in een Japans interneringskamp terecht komt. Dit zou haar verdere leven tekenen, hoewel zij er nauwelijks over vertelde. In zijn publicatie en de muziektheatervoorstelling (samen met zijn broer Coen) verbeeldt de auteur die zoektocht. Tijdens de salon speelde hij enkele nummers uit die show. Hij leest fragmenten voor uit zijn boek.
https://adgrooten.nl/