Houshivar Podcast پادکست هشیوار

📌 در این قسمت از پادکست هوشیوار، میزبان استاد احسان هوشمند هستیم تا به کالبدشکافی علمی و انتقادی مفاهیم «قوم»، «قومیت» و «قوم‌گرایی» در بستر تاریخ و جامعه‌شناسی ایران بپردازیم. آیا جامعهٔ ایران در درازنای تاریخ ساختاری قوم‌پایه داشته است یا شهرپایه؟ ریشه‌های تاریخی درهم‌تنیدگی ایرانیان کجاست و چرا سیاست‌هایی چون بومی‌گزینی دانشگاه‌ها به انسجام ملی آسیب رسانده‌اند؟

در این گفتگوی عمیق و تفصیلی، بر این موضوع متمرکز شده‌ایم که چگونه فقر نظری دانشگاه‌ها، غلبهٔ خوانش‌های چپ و مارکسیستی در دهه‌های گذشته و جعل مفاهیم نامنطبق با واقعیت تاریخی، به مناقشات قومی دامن زده‌اند. همچنین روند تاریخی همزیستی مسالمت‌آمیز، ماهیت جامعهٔ شهرپایهٔ ایران از عصر ساسانی تا دوران معاصر، تنوع کم‌نظیر گونه‌های زبانی در فلات ایران و جایگاه تمدنی زبان فارسی به عنوان زبان پیونددهنده به بحث گذاشته شده است.

#هویت_ملی #احسان_هوشمند #پادکست_هوشیوار #اقوام_ایرانی #جامعه_شناسی

👥 *شناسنامه گفتگو:*
• مهمان: استاد احسان هوشمند (جامعه‌شناس، پژوهشگر ارشد مطالعات قومی، تاریخ معاصر و مسائل هویتی ایران)
• میزبان: دکتر مهدی شفا (پژوهشگر زیست‌شناسی و ژنتیک، مترجم و پژوهشگر، میزبان پادکست هوشیوار)

📖 *کتاب معرفی‌شده در گفتگو:*
در بخش پایانی برنامه، کتابی اثرگذار در حوزهٔ علوم اعصاب شناختی و روان‌شناسی سیاسی معرفی شد که به ریشه‌های زیستی و عصب‌شناختی جزم‌اندیشی می‌پردازد:
• عنوان انگلیسی: The Ideological Brain: The Radical Science of Flexible Thinking (اثر Dr. Leor Zmigrod)
• عنوان ترجمه فارسی: «مغز ایدئولوژی‌زده: چرا برخی مغزها دچار تصلب شناختی می‌شوند؟» (ترجمهٔ دکتر شریعت‌پناهی)

───────────────────────────
⏱️ *زمان‌بندی گفتگو:*
00:00 - مقدمه و معرفی موضوع، رویکرد پادکست هوشیوار و مهمان برنامه
01:35 - فقر نظری و غفلت نهاد دانشگاه و علوم انسانی از مسائل هویتی و قومی
05:43 - دانشگاه‌های چپ‌زده، شکل‌گیری گروه‌های چریکی و پیامدهای آن
08:24 - ناآگاهی تاریخی نسبت به وقایع فرقه دموکرات آذربایجان و جمهوری مهاباد
12:08 - خلاء قدرت پس از بهمن ۵۷ و آغاز درگیری‌های مسلحانه در مناطق مرزی
17:09 - روایت عینی استاد هوشمند از خشونت‌های آغاز انقلاب در کردستان
22:06 - ریشه‌شناسی مفاهیم؛ تفکیک واقعیت ایران از قالب‌های تحمیلی نظری
24:23 - مفهوم تمدنی جامعهٔ «شهرپایه» در برابر ساختارهای قوم‌پایه
27:06 - درهم‌تنیدگی تاریخی و مهاجرت نخبگان و اصناف در کورهٔ مذاب فرهنگی
30:00 - تبارشناسی رهبران جریان‌ها و درهم‌آمیختگی تباری و خانوادگی ایرانیان
34:14 - بازنمایی هویت تاریخی با محوریت شهرها نه تفکیک‌های زبانی
36:38 - گسترهٔ پیوند فرهنگی و آیین نوروز؛ از قفقاز و دربند تا کرانه‌های خلیج فارس
41:26 - نقش مستشرقین و جریان‌های حزبی در جعل و ترویج مفهوم «اتنیک»
48:38 - تقابل دو روایت: همبستگی طبیعی تاریخی در برابر نزاع‌های ایدئولوژیک
53:30 - نفوذ و امتزاج متقابل زبان‌ها و واژگان در گوشه‌وکنار ایران
55:36 - امواج تاریخی مهاجرت‌ها و ادغام در پیکرهٔ ملی (نمونهٔ ایل قشقایی)
59:44 - بررسی جایگاه و نفوذ واقعی جریان‌های جدایی‌طلب و بازی‌های منطقه‌ای
01:01:43 - نقد کارشناسی طرح «بومی‌گزینی» دانشگاه‌ها و تخریب عدالت آموزشی
01:09:00 - محلی‌گرایی در برابر ملیاندیشی و آسیب‌های ناشی از تصمیمات نسنجیده
01:14:49 - تبیین پویایی افکار عمومی و رفتارهای انتخاباتی در کردستان
01:21:46 - مسئلهٔ آموزش زبان مادری و وجود صدها «گونهٔ زبانی» در فلات ایران
01:26:08 - زبان معیار، تنوع گویشی و خطرات ساده‌سازی ایدئولوژیک زبان
01:34:40 - کارکرد تاریخی زبان فارسی به عنوان زبان مشترک و برآمده از بطن جامعه
01:38:36 - تحلیل آماری مهاجرت‌های گستردهٔ داخلی و عمق پیوستگی زیستی ایرانیان
01:41:40 - رشد عقلانیت و آگاهی جامعه، ارزش یافتن حیات انسان و گذار از خشونت
01:48:33 - معرفی کتاب «مغز ایدئولوژی‌زده» و واکاوی تصلب شناختی
01:53:30 - جمع‌بندی: ضرورت تداوم گفتگوی خردورزانه و چشم‌انداز روشن ایران
───────────────────────────

🔔 *همراهی با پادکست هشیوار:*
اگر به واکاوی ریشه‌ای مسائل فکری، تاریخی و اجتماعی ایران با نگاهی مستند، خردورزانه و فراتر از هیجانات زودگذر علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال «هوشیوار» و فعال کردن زنگوله، همراه ما در این مسیر آگاهی‌بخش باشید. دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود دربارهٔ این گفتگو را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

— — — — —
*🎙️ پادکست هشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show

در سومین جلسه از مجموعه گفتگوهای «خرد نقاد و شعر و ادبیات فارسی» در کانال هوشیوار، نسبت میراث شعری ایران با عقلانیت انتقادی، مدرنیته و تحولات دوران معاصر بررسی می‌شود. در این نشست، گذار شعر از دربار به جامعه، زایش مفاهیمی چون آزادی، قانون و شهروندی در عصر مشروطه، دگرگونی تصویر زن و معشوق در ادب پارسی، و نسبت دیالکتیکی شعر با اگزیستانسیالیسم و فلسفه به بوته نقد گذاشته شده است.

*میزبان:*
• دکتر مهدی شفا

*مهمانان و کارشناسان برنامه:*
• دکتر کیارش آرامش: پزشک، متخصص اخلاق پزشکی و پژوهشگر
• دکتر سروش دباغ: فیلسوف، نویسنده و روان‌درمانگر اگزیستانسیال
• خانم دکتر مریم جعفری آذرمانی: شاعر، منتقد ادبی و دکترای زبان و ادبیات فارسی
• وریا امیری: دانش‌آموخته فلسفه و فیزیک، پژوهشگر شعر و موسیقی

*محورهای کلیدی گفتگو:*
• آیا شعر فارسی تقویت‌کننده خرد نقاد بوده یا گاه جایگزین استدلال و شواهد شده است؟
• بررسی دو کلان‌پروژه تمدنی و فرهنگی: پروژه تجدد مشروطه و تحولات منتهی به انقلاب ۵۷
• گذار تاریخی در عصر مشروطه: تبدیل «رعیت» به «شهروند» و خروج شعر از دربار به خیابان
• نسبت هنر و حقیقت: بررسی نظریه «هنر برای هنر» در برابر تعهد و صداقت اجتماعی شاعر
• تحول چهره زن در ادبیات معاصر، زوال سنت شاهدبازی و ورود مفاهیم نوین فردیت و حقوق زنان
• مواجهه شعر معاصر با مسائل وجودی انسان (تنهایی عریان، طنز الهیاتی و ایمان آرزومندانه)

#خرد_نقاد #شعر_فارسی #ادبیات_معاصر #مشروطه #فلسفه_و_ادبیات

*کتاب‌های مورد اشاره در گفتگو:*
• کتاب «Asia Against the West» / ترجمه و عنوان فارسی: «آسیا در برابر غرب» (اثر داریوش شایگان)
• کتاب «One Word» / عنوان فارسی: «رساله یک کلمه» (اثر میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله)
• کتاب «From Khayyam to Yalom» / عنوان فارسی: «از خیام تا یالوم» (اثر دکتر سروش دباغ)
• کتاب «Velvet Whispers» / عنوان فارسی: «زمزمه‌های مخملین» (اثر دکتر سروش دباغ)

*زمان‌بندی و سرفصل‌های گفتگو:*
00:00 - مقدمه و طرح مسئله: نسبت شعر فارسی با استدلال و خرد نقاد
01:11 - معرفی نشست سوم و مهمانان برنامه
04:55 - مدرنیته و دو کلان‌پروژه تجدد: از مشروطه تا ۵۷ (دکتر کیارش آرامش)
15:45 - نقد انگاره انحطاط و بازخوانی رسالت شاعر (دکتر مریم جعفری آذرمانی)
24:40 - تداوم یا گسست در سنت و رگه‌های اگزیستانسیال شعر (دکتر سروش دباغ)
35:50 - تحول بنیادین مشروطه: از رعیت به شهروند و رسانگی شعر (وریا امیری)
47:18 - سبک بازگشت، کنگره فردوسی و بازتاب‌های اجتماعی شعر (دکتر کیارش آرامش)
54:20 - مسئولیت تاریخی شاعران مشروطه و چالش سانسور (دکتر مریم جعفری آذرمانی)
1:03:05 - دیالکتیک شعر و تفکر فلسفی؛ از هایدگر تا شعر نو (دکتر سروش دباغ)
1:14:55 - پیوند اخلاقی هنر با حقیقت و دردهای جامعه (وریا امیری)
1:25:54 - دگرگونی معشوق: زوال شاهدبازی و بازگشت شأن زن در تجدد (دکتر کیارش آرامش)
1:35:00 - ضرورت بررسی کارنامه زیسته شاعر در ظرف تاریخ (دکتر مریم جعفری آذرمانی)
1:37:22 - طنز الهیاتی فروغ، نقد قدرت و داوری تاریخ (دکتر سروش دباغ)
1:44:05 - حضور شاعر در بطن رخداد و روشنفکری عمومی (وریا امیری)
1:47:14 - جمع‌بندی: سنت دیالوگ انتقادی و زخم‌های تاریخی ما (دکتر کیارش آرامش)

اگر به بازاندیشی انتقادی در فرهنگ، تاریخ تفکر و پیوند فلسفه با میراث ادبی ایران علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال «هوشیوار» و همراهی در این گفتگوها، به بسط و تعمیق عقلانیت نقاد و گفتگوی روادارانه یاری رسانید. دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را پیرامون مباحث این نشست در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.

— — — — —
*🎙️ پادکست هشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show

*میراث دون خوان برای امروز؛ بررسی فلسفی و انتقادی شمنیسم تولتک و آثار کارلوس کاستاندا*

در این قسمت از پادکست هشیوار به نقد و بررسی فلسفی، معرفت‌شناختی و تجربی «شمنیسم تولتک (ناوالیسم) و آموزه‌های دون خوان» می‌پردازیم. در این گفت‌وگو مفاهیمی چون گشایش ادراک، پیوندگاه، تونال و ناوال، ایدهٔ جنگاور، توقف گفت‌وگوی درونی، رویابینی آگاهانه (خواب شفاف)، نقد مصرف روان‌گردان‌ها (گیاهان اقتدار) و نسبت این تجارب با علوم اعصاب، فیزیکالیسم و «مسئلهٔ دشوار آگاهی» کاویده می‌شود.

━━━━━━━━━━━━━━

. ⚠️ هشدار علمی و پزشکی: مطالب این گفت‌وگو درباره مواد روان‌گردان صرفاً جنبه فلسفی دارد و به معنای توصیه به مصرف آن‌ها نیست. این مواد، ممکن است عوارض جدی جسمی و روانی داشته باشند. هشیوار مصرف غیرپزشکی آن‌ها را به هیچ وحه توصیه نمی‌کند.

⚖️ نظرات و ادعاهای مهمانان لزوماً منعکس‌کننده دیدگاه‌های هشیوار نیست و مسئولیت اظهارات هر فرد بر عهده خود اوست.

━━━━━━━━━━━━━━
*میزبان و مهمانان برنامه*

🎙 *میزبان:* دکتر مهدی شفا (Dr. Mehdi Shafa): پژوهشگر علوم زیستی و میزبان پادکست‌های «هشیوار» و «نردبان خرد».

👤 *دکتر محمدمهدی اردبیلی | فیلسوف، نویسنده و مترجم*
او پس از تحصیل در مهندسی کامپیوتر، کارشناسی ارشد و دکتری فلسفهٔ غرب را در دانشگاه تبریز به پایان رساند و سال‌ها عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بود (مستعفی در سال ۱۴۰۱). پژوهش‌های او بر فلسفهٔ آلمانی (به‌ویژه هگل)، دیالکتیک، فلسفهٔ فرهنگ، نیهیلیسم و نقد ایدئولوژی متمرکز است و در سال‌های اخیر به بررسی نسبت سنت‌های معنوی شرقی، شمنیسم و حالات تغییریافتهٔ آگاهی با آزادی و شناخت واقعیت نیز پرداخته است.

👤 *فرشید محمدی | پژوهشگر حوزهٔ شمنیسم و مترجم*
دانش‌آموختهٔ رشتهٔ نقاشی که بیش از ۳۰ سال به مطالعه و پژوهش در سیستم شمنیسم و روش‌های شمن‌گرایی پرداخته است.

#شمنیسم #کارلوس_کاستاندا #دون_خوان #فلسفه_آگاهی #پادکست_هوشیار

━━━━━━━━━━━━━━
*کتاب‌های مطرح‌شده در گفت‌وگو*

📘 *آثار دکتر محمدمهدی اردبیلی:*
آگاهی و خودآگاهی در پدیدارشناسی روح هگل (Consciousness and Self-Consciousness in Hegel's Phenomenology of Spirit) | ما و هگل (We and Hegel) | پرتاب‌های فلسفه (Philosophical Throws) | فلسفهٔ فرهنگ (Philosophy of Culture) | اصول مبارزه در زمانهٔ نیهیلیسم (Principles of Struggle in the Time of Nihilism)

📗 *ترجمه‌های فرشید محمدی (فاقد مجوز چاپ در ایران):*
راه شمن (The Way of the Shaman - Michael Harner) | شمنیسم و روان‌گردان‌ها (Hallucinogens and Shamanism - Michael Harner) | شمنیسم نورس / شمال اروپا (Norse Shamanism - Evelyn C. Rysdyk) | یادداشت‌های منتشرنشدهٔ تایشا آبلار (The Unpublished Notes of Taisha Abelar) | چگونه افکار سمی را درمان کنیم (How to Heal Toxic Thoughts - Sandra Ingerman) | سفر شمنی: راهنمای مبتدیان (Shamanic Journeying - Sandra Ingerman)

📙 *آثار کارلوس کاستاندا (Carlos Castaneda) و دیگر منابع:*
آموزه‌های دون خوان (The Teachings of Don Juan) | حقیقتی دیگر (A Separate Reality) | سفر به دیگر سو (Journey to Ixtlan) | افسانه‌های قدرت (Tales of Power) | دومین حلقهٔ قدرت (The Second Ring of Power) | هدیهٔ عقاب (The Eagle's Gift) | آتش درون (The Fire from Within) | قدرت سکوت (The Power of Silence) | هنر رویابینی (The Art of Dreaming) | چرخ زمان (The Wheel of Time) | کرانهٔ فعال بی‌کرانگی (The Active Side of Infinity) | حرکات جادویی / تنسگریتی (Magical Passes) | ناگفته‌هایی از کاستاندا (ترجمهٔ داوود ماه‌زاده) | چهار میثاق (The Four Agreements - Don Miguel Ruiz) | سپس من خودم جهان هستم (Then I Am Myself the World - Christof Koch)

━━━━━━━━━━━━━━
*زمان‌بندی مباحث (Timestamps)*

00:00:00 مقدمهٔ دکتر مهدی شفا و معرفی مهمانان
00:03:20 دکتر اردبیلی: مواجهه با سنت تولتک و تاریخچهٔ ترجمهٔ کاستاندا در ایران
00:15:55 نقدهای هشت‌گانه بر میراث دون خوان، کاستاندا و هواداران
00:29:48 تمایز «دیدن» و «جادوگری» و جهان‌بینی فلسفی دون خوان (پیوندگاه، تونال و ناوال)
00:37:00 شاخصه‌های «جنگاور»: مسئولیت رادیکال، نقد خودمهم‌بینی، اقتصاد انرژی و جایگاه زنان
00:51:05 تکنیک‌های شمنی: مرور دوباره، رویابینی، کمین و شکار و خاموش کردن ذهن
00:59:20 فرشید محمدی: زندان ادراک، گشایش ادراک و نقد «گیاهان اقتدار»
01:07:10 کارکرد امروزی مکتب دون خوان: پرسش «که چی؟»، موضع ندانستن و ترازوی خرد
01:24:45 پرسش‌وپاسخ: مقولهٔ زمان کانت و پژوهش تطبیقی هوسرل و دون خوان
01:39:00 مقایسهٔ سایکدلیک‌ها با مراقبه و نکات علمی-پزشکی دربارهٔ عوارض روان‌گردان‌ها
01:50:20 آسیب‌شناسی «دومین حلقهٔ قدرت»، کالبد انرژی و نقد کامیونیتی‌ها
02:16:50 خواب شفاف (Lucid Dreaming) در عصب‌شناسی و رویابینی در سنت تولتک
02:41:25 پرش به ورطه، مفهوم اقتدار، فیزیک کوانتوم و مسئولیت اجتماعی سوژهٔ مبارز
03:04:40 انحلال ایگو، اخلاق رهایی‌بخش، تنسگریتی و «مسئلهٔ دشوار آگاهی» در علم

━━━━━━━━━━━━━━
همراهان فرهیختهٔ «هشیوار»؛ اگر دغدغهٔ خردورزی، فلسفه و کاوش علمی-انتقادی در مرزهای آگاهی را دارید، با سابسکرایب کردن کانال به جمع مخاطبان این گفت‌وگوهای عمیق بپیوندید و دیدگاه‌های خود را در بخش نظرات بنویسید.
— — — — —
*🎙️ پادکست هشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show

آسمان شب، کهن‌ترین کتاب تاریخ کیهان است. وقتی به دوردست‌های فضا می‌نگریم، به‌دلیل سرعت محدود نور، در حال ورق زدن صفحات گذشته و مشاهدهٔ جهانی جوان‌تر هستیم. در این قسمت از پادکست هشیوار، سفری شگفت‌انگیز را از نگاه گالیله و کشفیات انقلابی ادوین هابل آغاز می‌کنیم، به شاهکارهای تلسکوپ فضایی هابل می‌رسیم و در نهایت به مرزهای کنونی درک بشر با تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) قدم می‌گذاریم.

در این گفتگوی عمیق و چندبعدی، بررسی می‌کنیم که چگونه تلسکوپ‌ها به ماشین زمان تبدیل می‌شوند، پدیدهٔ لنز گرانشی اینشتین چگونه تصویر کهکشان‌های بیش از ۱۰ میلیارد سال پیش را برای ما آشکار می‌کند، و راز رنگ‌آمیزی علمی در تصاویر فروسرخ چیست. همچنین از چالش‌های مهندسی خیره‌کنندهٔ جیمز وب در نقطه لاگرانژی L2، سپرهای حرارتی چندلایه، مرزهای مشاهده‌پذیر کیهان و تابش پس‌زمینه کیهانی (CMB) سخن می‌گوییم؛ تا در نهایت به پیوند اگزیستانسیال انسان با کائنات برسیم: این‌که اتم‌های بدن ما روزگاری در دل همین ستارگان و سحابی‌ها گداخته شده‌اند.

*میهمان برنامه:*
محسن عاشوری | پژوهشگر و مروج نجوم، مدرس ستاره‌شناسی رصدی، عکاس آسمان شب و مدیر و برگزارکنندهٔ تورهای رصدی تخصصی

*میزبان:*
مهدی شفا | پژوهشگر و میزبان پادکست هشیوار

#کیهان_شناسی #جیمز_وب #تلسکوپ_هابل #نجوم #اخترشناسی

*کتاب و منابع مطرح‌شده در گفتگو:*
در این نشست به آلبوم‌ها و کتاب‌های مرجع ثبت تصاویر تلسکوپ فضایی هابل اشاره می‌شود:
- عنوان انگلیسی: Hubble: A Journey Through Space and Time (NASA / David Devorkin)
- ترجمه فارسی: هابل: سفری در فضا و زمان (مجموعه مقالات و تصاویر مأموریت هابل)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
⏱️ *فهرست زمان‌بندی (Timestamps):*

00:00 - مقدمه، پرسش‌های وجودی و آسمان شب به‌عنوان آرشیو کیهان
03:18 - تلسکوپ‌ها چگونه ماشین زمان هستند؟ فیزیک انتشار نور
08:35 - ادوین هابل، انبساط کیهان و تاریخچهٔ پرتاب تلسکوپ فضایی هابل
12:15 - رفع نقص اپتیکی آینه هابل و نخستین شاهکارهای رصدی
15:05 - تصویر فراژرف هابل (Hubble Deep Field) و کشف هزاران کهکشان
16:48 - لنز گرانشی اینشتین (Gravitational Lensing) و رصد ستاره ائارندل
21:40 - راز رنگ‌ها در تصاویر نجومی؛ هنر بصری یا رنگ‌آمیزی دقیق علمی؟
31:05 - چرا تلسکوپ‌های فضایی روی سیارات نزدیک زوم نمی‌کنند؟
36:00 - ضرورت ساخت تلسکوپ جیمز وب؛ عبور از مرز نور مرئی به فروسرخ
41:10 - طیف‌های الکترومغناطیسی و چرایی استقرار در نقطه لاگرانژی L2
49:45 - شاهکار مهندسی سپر حرارتی جیمز وب و دمای نزدیک به صفر مطلق
56:10 - محدودیت‌های رصدی کیهان، تابش پس‌زمینه کیهانی (CMB) و ماده تاریک
01:04:15 - توجیه اخلاقی و فلسفی بودجه‌های میلیاردی در کاوش‌های کیهانی
01:07:15 - تجربه حضور در تاریکی کویر، تماشای آسمان شب و تحول دیدگاه انسان
01:14:10 - از ماکروکیهان تا میکروکیهان؛ منشأ ستاره‌ای آهن در خون انسان
01:19:30 - رویدادهای نجومی دوره‌ای و جذابیت تورهای رصدی در طبیعت
01:23:45 - جمع‌بندی و کلام پایانی

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
اگر به کاوش در مرزهای علم، کیهان‌شناسی، تفکر نقادانه و تلاقی مفاهیم علمی با پرسش‌های بنیادی وجودی علاقه‌مندید، با مشترک شدن (Subscribe) در کانال «پادکست هشیوار» و فعال‌کردن زنگوله، همراه گفت‌وگوهای آینده ما در این مسیر آگاهی‌بخش باشید. اندیشه‌ها و پرسش‌های خود را نیز در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

— — — — —
*🎙️ پادکست هشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960

📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom

✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show

در قسمت دوم از مجموعه گفتگوهای «شعر و ادبیات فارسی؛ بیداری یا خواب خرد نقاد ایرانیان»، میزبان پادکست هشیوار، دکتر مهدی شفا، همراه با صاحب‌نظران به واکاوی پیوند پیچیده میان سنت شعری کهن، خرد فلسفی و تحولات فکری جامعه ایران می‌پردازد. این نشست به بررسی انتقادی جریان‌های فکری از قرن سوم تا دوران مشروطه اختصاص دارد؛ جایی که تقابل میان عقل خودبنیاد و تفکر تعبدی به اوج می‌رسد و زمینه‌ساز پرسش‌های بنیادین پیرامون زوال، پیشرفت و تجدد ایرانی می‌شود.

👥 مهمانان این برنامه:
• دکتر سروش دباغ: پژوهشگر فلسفه، ادبیات و روان‌شناسی، نویسنده و استاد دانشگاه
• دکتر کیارش آرامش: پزشک، متخصص اخلاق زیستی و پژوهشگر فلسفه پزشکی
• دکتر مریم جعفری آذرمانی: شاعر، منتقد ادبی و پژوهشگر حوزه زبان‌شناسی شناختی

در این گفتگو، مناقشه‌ای عمیق میان رویکردهای تاریخی-فلسفی شکل می‌گیرد؛ از یک سو دکتر آرامش با تاکید بر افول عقلانیت علمی در آستانه ورود به دوران صفوی و رواج مداحی و خرافه‌گرایی، این مقطع را نشانه‌ای بارز از انحطاط تمدنی می‌داند. در نقطه مقابل، دکتر دباغ با تکیه بر هرمنوتیک هانس-گئورگ گادامر و نقد نگاه‌های اروپامحور، سنت ادبی و حکمی ایران را پدیده‌ای متکثر، پویا و واجد اومانیسم اصیل (از شاهنامه فردوسی تا حکمت سعدی و صائب تبریزی) توصیف می‌کند و خطرات تحمیل ترم‌های مدرن بر ادوار تاریخی را برمی‌شمارد. همچنین دکتر جعفری آذرمانی از دریچه زیبایی‌شناسی شعر، مرز میان مسئولیت اجتماعی ادیب و ساحت خیال را روشن کرده و مشروطه را نقطه عزیمت خرد نقاد در ادب فارسی معرفی می‌نماید.

در دل این تضارب آرا، مفاهیمی چون #خرد_نقاد، #فلسفه، #ادبیات_فارسی، #شعر_مشروطه و #تاریخ_فکر بازخوانی می‌شوند تا نسبت امروز ما با میراث کهن روشن‌تر گردد.

📚کتاب‌های معرفی‌شده و اشاره‌شده در این قسمت:
• کتاب «از قافیه تا قانون: تحلیل شناختی از گفتمان مشروطه در آثار شاعران شاخص» اثر مریم جعفری آذرمانی 
(From Rhyme to Law: A Cognitive Analysis of Constitutional Discourse in the Works of Prominent Poets)
• کتاب «گفتگو، زیبایی و حقیقت: درآمدی فلسفی بر شیوه حکمت سعدی»
(Dialogue, Beauty, and Truth: A Philosophical Introduction to Saadi’s Mode of Wisdom)
• کتاب «حرکت جوهری و شعر سبک هندی: بررسی تطبیقی آراء ملاصدرا و صائب تبریزی» به قلم دکتر محمود فتوحی
(Substantial Motion and Indian Style Poetry: A Comparative Study of Mulla Sadra and Saeb Tabrizi)
• کتاب «۱۹۸۴» اثر جورج اورول
(1984 by George Orwell)
• سفرنامه حاج سیاح محلاتی
(The Travelogue of Haj Sayyah)
• رمان خاطراتی «گل‌هایی که در جهنم می‌رویند» نوشته محمد مسعود
(Flowers Growing in Hell by Mohammad Masoud)

🟪 بخش‌بندی زمان گفتگو:
00:00:00 - گزیده گفتگو: دوگانه انحطاط و خرد نقاد
00:01:05 - مقدمه و بازخوانی نشست پیشین: ادوار شعر فارسی
00:07:47 - میراث شعری: بستری برای خرد و اخلاق
00:10:04 - خردستیزی غزالی و سرکوب عقل خودبنیاد
00:14:00 - سلطه فقهی و انحطاط عصر صفوی
00:18:50 - خرد نقاد در مشروطه: میرزاده عشقی و نسیم شمال
00:26:00 - مرز خیال و تعهد: نقدپذیری ادبیات
00:27:48 - رویکرد هرمنوتیک گادامر: نقد برچسب انحطاط
00:32:00 - تبارشناسی عقلانیت مدرن و اومانیسم خراسانی
00:38:15 - پارادوکس عشق و عقل در تصوف
00:43:20 - تکثرگرایی سبک هندی: ملاصدرا، صائب و بیدل
00:50:00 - بازخوانی ایده انحطاط: تاملی بر آراء طباطبایی
00:53:20 - خطرات تطبیق نظریه‌های مدرن بر ادبیات کلاسیک
00:57:05 - انقلاب علمی، توسعه و معنای انحطاط
01:06:00 - بازکشف حافظ و خیام در عصر روشنگری
01:10:00 - گزارش‌های تاریخی قاجار: خرافات و واقعیت جامعه
01:14:00 - بیداری ملی و میراث ادیبان مشروطه
01:16:30 - چرایی انتقال مرجعیت اندیشه در غرب
01:18:45 - نقد رویکرد اروپامحور به مفهوم پیشرفت
01:29:00 - خردورزی در سنت فلسفی و ادبی ایران
01:35:30 - معرفی کتاب «از قافیه تا قانون»: تحلیل گفتمان
01:43:20 - مناقشه بر سر بار ارزشی واژگان
01:48:30 - جمع‌بندی نهایی و چشم‌انداز نشست شعر نو

🔔 اگر به کاوش‌های جدی در تلاقی علم، فلسفه، تاریخ اندیشه و پرسشگری انتقادی علاقه‌مندید، با سابسکرایب کردن کانال پادکست هشیوار و فعال‌کردن زنگوله، همراه گفتمان تحلیلی و برنامه‌های آینده ما باشید. نظرات و تاملات نقادانه خود درباره این مبحث را در بخش کامنت‌ها با ما در میان بگذارید.

— — — — —
*🎙️ پادکست هشیوار*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1707646743
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/Houshivarpodcast

*🧠 پادکست پلکان خرد*
🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:
https://pod.link/1703634960
📸 اینستاگرام:
https://www.instagram.com/theladderofwisdom
✈️ کانال تلگرام:
https://t.me/theladderofwisdom

🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:
https://x.com/mehdishafa1
Send us Fan Mail
Support the show