Podcast Filosofie

"Verpest de feministe de goede sfeer door op seksistische momenten te wijzen? Of legt ze de kwade gevoelens bloot die onder de goede sfeer verborgen, verdrongen of ontkend worden? Komen er kwade gevoelens de kamer binnen wanneer iemand zijn of haar woede over bepaalde zaken uit? Of zou woede juist het moment kunnen zijn waarop de kwade gevoelens die door de dingen heen circuleren, op een bepaalde manier naar de oppervlakte worden gebracht?” 
 
Op deze manier breekt de hedendaagse filosoof Sara Ahmed een lans voor de killjoy feminism. 
 
Waarom verzet Ahmed zich als queer fenomenoloog tegen “Theorie met een grote een T”? 
Hoe worden problemen door middel van non-performativiteit onder het tapijt geveegd? 
En waarom moeten we ophouden klagers tot het probleem te maken? 
 
Te gast is Sofie Avery 
De denker die centraal staat: Ahmed

“Tijd is schepping of het is niets” 
 
Op deze manier drukte de Franse filosoof Henri Bergson uit dat tijd de bron van creativiteit is. 
 
Wat is volgens Bergson het verschil tussen deze scheppende tijd en de meetbare tijd? 
Waarom verhouden geest en lichaam zich tot elkaar als een violist tot een viool? 
En waarom is lachen een vorm van maatschappijkritiek? 
 
Te gast is Hein van Dongen
De denker die centraal staat: Bergson

'De staat is niet de hoogste incarnatie van de Idee, zoals Hegel geloofde; de staat is niet een soort collectieve supermens; de staat is slechts een instantie die gerechtigd is macht en dwang te gebruiken … een instrument in dienst van de mens. Maar de mens is geenszins voor de staat. De staat is er voor de mens.” 
 
Op deze manier bood de Franse filosoof Jacques Maritain tegenwicht aan het totalitarisme in de twintigste eeuw en brak hij een lans voor mensenrechten. 
 
Waarom moeten we volgens Maritain af van de term soevereiniteit? 
Op welke manier staat zijn denken haaks op dat van Kant en komt hij tegelijk op dezelfde punten uit? 
En waarom is het eigenlijk jammer dat zijn denken nu zo actueel is? 
 
Te gast is Maurits Potappel 
De denker die centraal staat: Maritain

"Het zijn de drie erkenningsvormen van liefde, recht en waardering die pas samengenomen de sociale voorwaarden scheppen waaronder menselijke subjecten tot een positieve instelling tegenover zichzelf kunnen komen. Want alleen door de cumulatieve verwerving van zelfvertrouwen, zelfrespect en zelfwaardering kan een persoon zich ongeremd begrijpen als een zowel autonoom als geïndividualiseerd wezen, en zich identificeren met haar wensen en doelen." 
 
Op deze manier drukt de Duitse filosoof Axel Honneth uit dat het zoeken en krijgen van erkenning de belangrijkste pijler en drijver van ons bestaan is. 

Waarom is elke vorm van erkenning direct ook een vorm van miskenning? 
Hoe hangen de relaties met je directe familie, de bakker op de hoek en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens samen? 
Waarom kunnen we als we geen goede arbeidsmarkt hebben, ook geen democratie hebben? 
 
Te gast is Bert van den Brink 
De denker die centraal staat is Honneth

“Een vriend vertelt mij dat hij zijn broer heeft verloren, en ik word mij bewust van zijn pijn. Wat voor soort bewustzijn is dit? Ik wil mij hier niet bezighouden met de grond waarop ik dit lijden afleid. Misschien is zijn gezicht bleek en vertrokken, zijn stem zonder klank en gespannen. Misschien drukt hij zijn verdriet ook in woorden uit.
Natuurlijk kunnen al deze dingen onderzocht worden, maar dat is niet mijn bedoeling hier. Ik wil weten — niet hoe ik tot dit bewustzijn kom — maar wat dit bewustzijn zelf is.” 
 
Op deze manier drukte de Duitse filosoof Edith Stein haar zoektocht naar het wezen van de empathie uit. 
 
Waarom vond Stein dat filosofie een roeping is? 
En hoe maakt zij van Thomas van Aquino een fenomenoloog? 
En op welke vormt het feit dat zij tot haar dood in Auschwitz een indrukwekkend, authentiek leven leidde, ook een belemmering? 
 
Te gast is Richard Steenvoorde 
De denker die centraal staat is Stein