In deze podcast bespreekt ergotherapeut en onderzoeker Yvonne Veenhuizen (Radboud UMC) met Femke Veldman (huisarts) hoe je meer grip kan krijgen op langdurige vermoeidheid. In deel 1 wordt besproken wat het precies is, en in deel 2 worden concrete strategieën gedeeld om de energiebalans te herstellen. Hopelijk ben je met deze podcast geholpen!
Hier volgt nog een korte samenvatting van de tips uit deel 2, zodat je niet met de podcast mee hoeft te schrijven:
Energiemanagement: Leer omgaan met je energie alsof het een geldrekening is. (En we gaan er nu even vanuit dat je goed met geld om kan gaan!). Goed omgaan met energie bestaat uit storten (rusten), besparen (minder uitgeven) en begroten (plannen). De podcast op een rijtje:
1. Herstel en slaap
Slapen is een heel belangrijk onderdeel om energie op te bouwen
Let op je slaaphouding en zorg dat je lichaam goed wordt ondersteund met een goede matras en eventueel extra kussens
Zorg voor ontspanningsmomenten overdag zodat je spieren kunnen ontspannen, want ze kunnen niet in één keer ’s avonds ontspannen na een hele dag actief te zijn geweest
Voor het brein geldt hetzelfde: zorg voor hersteloefeningen overdag als je veel concentratie nodig hebt gehad
Oefen ontspanningstechnieken, ook overdag en niet pas als je na een drukke dag je hoofd op het kussen legt. (bijvoorbeeld via de VGZ Mindfulness-app of Untire-app)
2. Voorkom overbelasting
Begin met herstel voordat je echt moe bent, niet pas als je volledig uitgeput bent
Plan regelmatig korte herstelmomenten door de dag heen in plaats van alleen aan het einde van de dag
Hoe langer je doorgaan tot je grens, hoe langer het herstel erna duurt
3. Kies de juiste vorm van herstel
Bepaal welk type vermoeidheid je hebt (lichamelijk, cognitief of emotioneel)
Zet daar de passende vorm van herstel tegenop (bijvoorbeeld: na cognitieve inspanning kun je beter lichamelijk bewegen)
Zoek wat voor jou persoonlijk werkt: sommigen hebben baat bij wandelen, anderen bij mindfulness
4. Energiebesparende strategieën
Lichaamshouding aanpassen: let op je houding bij dagelijkse taken (bijv. koken, werken)
Activiteiten aanpassen: als je houding niet kan veranderen, pas dan de activiteit aan (bijv. een stoel gebruiken in plaats van staan)
Omgeving aanpassen: bijvoorbeeld een rustiger plek zoeken om te werken als je overgevoelig bent voor prikkels, of noise-cancelling oortjes gebruiken
Gebruik van technologie: robotstofzuiger, spraakherkenning of dikteer-functie om energie te besparen
Reduceer schermtijd: geef jezelf een cijfer voor hoe belangrijk schermtijd is en hoeveel je ervan gebruikt
5. Communicatie en grenzen
Praat over je vermoeidheid met je omgeving (collega’s, familie, vrienden)
Betrek je omgeving in je plan zodat zij ook weten wat je wel en niet kunt doen
6. Prioriteiten en normen bepalen
Maak jezelf bewust van wat je echt belangrijk vindt
Vraag jezelf af: moet ik alles blijven doen of kan ik dingen anders inrichten?
Geef cijfers aan activiteiten: hoe belangrijk zijn ze voor jou?
Kijk wat je zou kunnen overdragen of loslaten
Zet een sparringpartner in (vriend, familie, professional) om met je mee te denken
7. Plannen en begroten
Maak een goede balans in je week- en dagschema
Plan herstelmomenten bewust in je agenda in
Doseer je activiteiten: weet wanneer grote uitgaven (inspanningen) op je afkomen en plan daar op in
Kies het juiste moment voor activiteiten (ochtend kan anders voelen dan avond)
8. Beweging
Zorg dat je conditie op peil blijft door regelmatig te bewegen. Niet vergeten; bewegen verbetert de kwaliteit van de batterij.
Bouw beweging in je dagplanning in
9. Waar te beginnen?
Begin met jezelf afvragen wat voor soort herstel jij nodig hebt
Puzzel met korte herstelmomenten door de dag (zie de VGZ Mindfulness-app of Untire-app)
Kijk hoe je activiteiten anders kunt doen zonder ze helemaal weg te laten
Betrek anderen erbij en raadpleeg een professional (huisarts, ergotherapeut, psycholoog of fysiotherapeut) als je hulp nodig hebt
Belangrijk: Iedereen is anders. Probeer verschillende dingen uit en kijk wat voor jou werkt. Geef je lichaam en brein de tijd om nieuwe vaardigheden (zoals ontspannen) te leren. Als je vastloopt, neem contact op met je huisarts.
Handige links en verwijzingen uit de podcast:
Links naar eerdere Huisarts Podcasts over Slaap en Spanning en Leren ontspannen
Untire-app voor vermoeidheidsmanagement
https://untire.app/nl/
VGZ mindfulness app
Informatie over oorzaken van chronische vermoeidheid:
https://ergotherapie.nl/oorzaken-chronische-vermoeidheid/
Energie opbouwen, verdelen en herstellen:
https://ergotherapie.nl/energie-opbouwen-verdelen-en-herstellen/
Je vermoeidheid te lijf – opbouw van reserves:
https://www.annemariekefleming.com
Tot slot nog even dit: Huisarts podcast voor patiënten geeft alleen uitleg over ziektebeelden en problemen. Het vervangt in geen geval een dokter. Bij vragen over uw eigen situatie verwijzen we naar thuisarts.nl of uw eigen huisarts.
Afspelen in nieuw scherm
Neem contact op
Netherlands