Professional vanuit je hart voor liefdevolle en gelijkwaardige (jeugd)zorg, onderwijs en sociaal domein - met Mascha Struijk

"Niet redden, niet loslaten: Autonomie in balans."

Autonomie wordt vaak gezien als iets wat je óf geeft, óf loslaat. Maar zo simpel is het niet.

In deze aflevering onderzoek ik wat autonomie in de praktijk vraagt in de (jeugd/ gehandicapten/ ouderen)zorg, onderwijs en het sociaal domein. Er zijn soms strakke kaders of een curriculum waar je je aan moet houden, terwijl je ook gelooft dat autonomie de sleutel is tot ontwikkeling. Dat is nog best lastig.

Hoe geef je ruimte zonder de ander alles zelf te laten uitzoeken?

Hoe steun je zonder over te nemen?

En wat betekent autonomie als systemen strak geregeld zijn, maar mensen maatwerk nodig hebben?

Eigenlijk is er een dunne lijn tussen redden en laten vallen, en aan jou als professional de opdracht om die steeds weer te bewandelen. Protocollen en stroomschema's gaan je hierbij niet helpen, dit gaat over jouw creativiteit om áltijd keuzemogelijkheden toe te voegen. Over jouw kwaliteit om naast iemand te staan, en je lessen of begeleiding aan te passen op zijn competentie van dat moment

Je luistert de Professional vanuit je hart Podcast via je eigen podcast app, Spotify of YouTube. Altijd leuk als je een reactie achterlaat!

"Autonomie als grondrecht"

De redders-reflex van veel hulpverleners zit ook diep geworteld in onze systemen, want 'wij weten wel wat goed voor u is'. Ondanks de warme betrokkenheid en de goede bedoelingen leidt dit ertoe dan we de autonomie van mensen inperken. 

De gevolgen daarvan zijn groot. Mensen voelen zich minder in staat zelf richting te geven en keuzes te maken, en volgen wat hulpverleners of consulenten voorstellen. Of niet, en dan worden ze nogal eens als ongemotiveerd of zorgmijdend bestempeld. 

Dat dit een ongewenst bij-effect is, was ik me al veel langer van bewust. We helpen mensen niet écht verder, en dat is zonde van al onze en hun inspanningen. 

Maar er is nog een andere insteek: het is een van de uitgangspunten van onze grondwet en de mensenrechtenverdragen die Nederland en Belgie ondertekend hebben dat mensen hun leven op hun eigen manier mogen leven. Autonomie is als een grondrecht. 

Dat maakt het veel meer dan een vrijblijvend ideaal. Naast dat het veel psychologische voordelen heeft om iemands autonomie te versterken en recht te doen (zelfdeterminatietheorie), zijn we daaraan ook juridisch gehouden. Het is geen vrijblijvend ideaal, het is onze plicht.  

En ik ga eens goed bedenken hoe ik dit ga verwerken in het studieboek dat ik aan het schrijven ben :-)

Ben je benieuwd naar mijn gedachtegang? Luister de Professional vanuit je hart Podcast via Spotify, Youtube of je favoriete podcastapp. Heel leuk als je laat weten wat er je eruit haalt!

"Cultuur van redden"

De meeste professionals in zorg, welzijn en onderwijs zijn geneigd om bij te springen en op te lossen als iemand hulp nodig heeft. Dat is een supermooie eigenschap die vaak gewaardeerd wordt, en tegelijkertijd een grote valkuil. Voor de persoon zelf, maar ook voor het grotere geheel. 

De cultuur van redden leidt namelijk onvermijdelijk ook tot aanklagen en slachtofferschap, en deze dynamiek put mensen en teams uit. De laatste tijd hoor ik dit veel.

Professionals proberen alles op te vangen als er gaten vallen in het rooster of er veel gezinnen op de wachtlijst staan, zij werken hard, vinden het lastig om grenzen te stellen en hebben moeite met hulp vragen. Ook omdat ze niet meer weten aan wie. 

De dramadriehoek houdt ook het systeem gevangen. Oplossingen die worden bedacht in de top van de organisatie of als richtlijn vanuit het rijk of gemeente werken niet in de praktijk, en de informatie vanuit de praktijk wordt als onvoldoende bruikbaar gezien door de beleidsafdelingen. 

Deze cultuur maakt mensen kapot, we moeten andere gesprekken voeren op alle niveaus. Eerlijker en gelijkwaardiger, en gezamenlijk zoeken naar alternatieven. 

Luister de Professional vanuit je hart Podcast via je favoriete podcastapp, Spotify of Youtube. Leuk als je een reactie achterlaat!

"Maak van je klas een team!"

In aflevering 319 van de Professional vanuit je hart Podcast praat ik verder met @Esther Wokke. Waarom moet een klas eigenlijk een team worden. 

Esther vertelt hoe zij het vak omgangskunde op haar school vormgeeft. Ze gaat met leerlingen het echte gesprek aan: waarom doe je wat je doet – en wat heb jij én de ander nodig? Dat zorgt voor meer rust, respect en verbinding in de klas.

Met herkenbare voorbeelden laat Esther zien hoe je als docent de rol van aanvoerder pakt, terwijl je leerlingen stap voor stap uitnodigt om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Ze werken met buddy’s, kleurrijke magazines, een vertrouwenshoed en de metafoor van een sportteam.

Alles is erop gericht om relaties te versterken en kinderen bewust te maken: je hoort erbij, met alles wat je meebrengt – je pluspunten én je minpunten.

De kracht van Esthers aanpak zit in eenvoud en menselijkheid. Door echt contact te maken, niet alleen met leerlingen maar ook met ouders, ontstaat vertrouwen. En vanuit dat vertrouwen kunnen kinderen groeien.

Een warm en hoopvol gesprek over onderwijs vanuit het hart. Over samen leren, samen sterker worden en bouwen aan een toekomst waarin iedereen ertoe doet 💖

Leuk als je laat weten wat je eruit haalt! En stuur m vooral door aan je collega's, zo' n inspiratieboost kan iedereen wel gebruiken :-)

Luister de Professional vanuit je hart Podcast via Spotify, YouTube of je favoriete podcastapp.

"Ze blijven van mijn spullen af!"

Esther Wokke maakte drie overvallen mee bij de benzinepomp, en die ervaring heeft ervoor gezorgd dat ze nu in het onderwijs werkt als docent Omgangskunde op het VSO.

Het is een bijzonder en openhartig gesprek. in deze aflevering horen jullie deel 1, waarin Esther uitgebreid vertelt over wat zij heeft meegemaakt en hoe dat doorwerkt in haar werk en leven. Zoals Esther zelf zegt: "je pijn kan je goudmijn zijn".

We praten over intens leven, directe communicatie en verschil maken door heel eerlijk te zijn. Over omgaan met trauma en tegelijk het geloof dat iedere jongere met een zetje de goede kant kan gaan. Een combinatie van lef, kwetsbaarheid en pure liefde voor mensen. 

Het verschil maak je in de relatie, in het investeren in mensen. Je moet je best doen én je mag fouten maken. Esther heeft een heel eigen stijl, sterk gevormd door haar ervaringen als sportcoach. 

Luister je mee? Ontdek het verhaal van Esther, inclusief haar lessen over moed, verbinding, en wat werken vanuit je hart betekent. Dat je voor die kinderen je bed uit komt :-) En luister volgende week ook naar deel 2, waarin Esther alles vertelt over hoe ze kinderen in Nederland lekker in hun vel laat zitten. Want kinderen die lekker in hun vel zitten, plegen geen overval. 

De Professional vanuit je hart Podcast vind je op Spotify, YouTube en je favoriete podcastapp. Laat ons vooral weten wat je eruit haalt!