Waterland - met Ties Rijcken en Matthijs Kok

Om de waterkwaliteit te garanderen, investeren we miljarden in zuivering, normen en toezicht. Toch zijn er nog altijd ongewenste stoffen die in het oppervlaktewater terechtkomen, bijvoorbeeld als een bedrijf afval loost via het riool. De Omgevingswet is duidelijk: deze zogeheten “indirecte lozingen” belasten het milieu. Minder duidelijk is wie wat moet doen om het probleem te melden, aan te pakken en te voorkomen. Tijd dus om beter grip te krijgen op indirecte lozingen. Ties Rijcken en Marco Visscher gaan in gesprek met twee kenners van de theorie én de praktijk: Aiske Rijnks, projectleider van het Kennisnetwerk Grip op Indirecte Lozingen, en Andras Koops, senior medewerker Toezicht & Handhaving bij het Waterschap Vechtstromen.

Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is een van de grootste publieke investeringsprogramma’s van Nederland. Het doel: ons land beschermen tegen overstromingen. Meer dan duizend kilometer dijken en honderden sluizen en gemalen moeten worden versterkt – een miljardenproject dat over enkele tientallen jaren loopt. Wat gebeurt daar precies? Hoe betrouwbaar is de beoordeling van waterkeringen eigenlijk? Dat motto, “sober en doelmatig”: werkt dat wel in de praktijk? En missen we soms het grote plaatje doordat we dijk voor dijk werken in plaats van het grote systeem bekijken? Ties Rijcken en Matthijs bespreken waar het wringt en hoe het beter kan.

We beginnen het jaar met een speciale aflevering. Ties Rijcken en Matthijs Kok blikken terug op de belangrijkste gebeurtenissen in de watersector van het afgelopen jaar, maar vooral kijken ze vooruit naar het nieuw jaar. Welke thema’s gaan de watersector domineren? Wat zal de herijking van het Deltaprogramma brengen? Wat gaat er veranderen bij het Hoogwaterbeschermingsprogramma? En: waarover moeten we in 2026 maar eens ophouden?

Het Kennisprogramma Zeespiegelstijging heeft onlangs een spraakmakende verkenning uitgebracht: “Meegroeien”, heet het. Het rapport presenteert oplossingen die tot voor kort onbespreekbaar waren: het herstellen van open verbindingen met de zee, het terugleggen van dijken, het opnieuw vormgeven van complete landschappen. De natuur kan ons land helpen, zeggen de onderzoekers, om de gevolgen van de stijgende zeespiegel op te vangen. Ties Rijcken en Matthijs Kok bespreken wat het rapport hier precies over zegt en waar de kansen en de risico’s liggen van deze opvatting.

Nederland is veranderd van een zompig moeras in een modern, rijk land. Zo werd een nieuw ideaal deel van onze cultuur: maakbaarheid. Met genoeg kennis, techniek en overleg konden we de natuur naar onze hand zetten – het water, het klimaat. Nu we steeds vaker horen dat onze samenleving tegen natuurlijke grenzen aanloopt, brokkelt dat geloof af. Maar wat komt er precies voor in de plaats? Wat als steeds meer mensen denken dat niet alles is te weten, te plannen en te beheersen? Ties Rijcken en Matthijs Kok gaan erover in gesprek.