De Geschiedenisreis

In oktober 1922 trekken fascistische knokploegen richting Rome. In kranten en propaganda ontstaat het beeld van een beslissende mars die Italië moet redden van chaos en revolutie. Maar hoe zag die beroemde Mars op Rome er werkelijk uit?
In deze afsluitende aflevering van de serie reconstrueren we de gebeurtenissen van 27 en 28 oktober 1922 stap voor stap. We volgen hoe lokale fascistische macht uitgroeit tot nationale dreiging, hoe politieke verdeeldheid en besluiteloosheid de Italiaanse staat verlammen en welke keuzes — of juist het uitblijven daarvan — de weg vrijmaken voor Benito Mussolini.
Aan de hand van tijdgenoten en betrokkenen leggen we de mythe naast de werkelijkheid. Wat was gepland, wat liep anders dan verwacht, en waarom bleek afwachten in Rome uiteindelijk doorslaggevender dan de mars zelf?
Deze aflevering laat zien hoe macht niet alleen wordt veroverd, maar ook wordt weggegeven — en hoe een rommelige gebeurtenis kon uitgroeien tot het begin van een dictatuur.
Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk).
Support the show
Word Historicus lid van De Geschiedenisreis!
Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk.
Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan!
Social Media
Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen
Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering.
Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes
Adverteren in onze podcast? Mail naar [email protected]

Italië komt gehavend uit de Eerste Wereldoorlog. Op papier behoort het land tot de overwinnaars, maar in de praktijk voelt de vrede als een nederlaag. De economie stort in, miljoenen veteranen keren terug zonder werk of erkenning, en in steden en dorpen breken stakingen, bezettingen en geweld uit.
In deze aflevering kijken we naar de jaren 1919 tot 1921: een periode waarin de Italiaanse staat steeds meer grip verliest op de samenleving. Arbeiders bezetten fabrieken, boeren nemen land in gebruik en angst voor een revolutie groeit, vooral onder de middenklasse en economische elites. Geweld wordt steeds vaker geaccepteerd als middel om orde te herstellen.
Tegen die achtergrond verschijnt Benito Mussolini opnieuw op het toneel. Niet als almachtige leider, maar als iemand die de tijdgeest goed aanvoelt. We volgen hoe fascistische knokploegen lokaal macht opbouwen, hoe geweld verandert in politiek kapitaal en hoe Mussolini stap voor stap verschuift van randfiguur naar serieuze politieke speler.
Deze aflevering laat zien dat Mussolini’s doorbraak niet voortkwam uit een uitgewerkt plan of brede steun, maar uit chaos, angst en de bereidheid van anderen om geweld te tolereren in ruil voor rust. De vraag is niet alleen hoe hij groeide — maar waarom zoveel mensen hem lieten groeien.
Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk).
Support the show
Word Historicus lid van De Geschiedenisreis!
Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk.
Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan!
Social Media
Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen
Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering.
Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes
Adverteren in onze podcast? Mail naar [email protected]

Met deze aflevering starten we de serie Opkomst van Mussolini, maar we benutten dit begin ook om iets anders te doen: Italië alsnog een plek geven in ons verhaal over de Eerste Wereldoorlog. In eerdere afleveringen stond het westfront centraal, maar Italië bleef daarbij grotendeels buiten beeld. Deze aflevering vult die leegte.
In 1914 is Italië een land in crisis. Formeel verbonden aan de Triple Alliantie, maar intern diep verdeeld. Socialisten, nationalisten en hervormers botsen over de vraag of Italië zich in de oorlog moet mengen. Juist in die spanningen begint Benito Mussolini zich los te maken van het socialisme waarin hij groot werd. Nog niet als fascist, maar als iemand die meebeweegt met een radicaliserende tijd.
Aan de hand van tijdgenoten als Gaetano Salvemini, Filippo Turati en Mario Puccini laten we zien hoe ideologische breuklijnen, oorlogsdreiging en politieke instabiliteit Italië langzaam uit elkaar trekken. Deze aflevering draait niet om de latere dictatuur, maar om de voorwaarden die die ontwikkeling mogelijk maakten.
Door Mussolini’s vroege rol te volgen, plaatsen we Italië alsnog binnen het bredere kader van de Eerste Wereldoorlog. Niet via veldslagen, maar via ideeën, keuzes en politieke ontwrichting — een noodzakelijke stap om zijn opkomst te kunnen begrijpen.
Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk).
Support the show
Word Historicus lid van De Geschiedenisreis!
Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk.
Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan!
Social Media
Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen
Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering.
Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes
Adverteren in onze podcast? Mail naar [email protected]

December 1914. 
De Eerste Wereldoorlog is nog maar net begonnen, maar aan het westfront ligt de strijd al wekenlang vast. In modderige loopgraven, geteisterd door kou, regen en ontgoocheling, wachten soldaten aan beide kanten op wat er komen gaat. Kerst nadert, maar niemand gelooft nog dat er iets te vieren valt.
Toch gebeurt er in deze dagen iets dat niemand heeft voorzien.
 Op verschillende plekken langs het front verstomt het vuur. Soldaten roepen naar elkaar, zingen kerstliederen, steken lantaarns omhoog en wagen zich aarzelend het niemandsland in. Mannen die elkaar maandenlang hebben beschoten, geven elkaar nu de hand, wisselen sigaretten en chocolade uit, begraven hun doden en praten — soms maar een paar minuten, soms een hele nacht.
In deze kerstspecial luisteren we naar de stemmen van de soldaten die dit meemaakten: Britten, Duitsers en Fransen die in brieven en dagboeken beschrijven hoe de oorlog even ophield oorlog te zijn.
 We onderzoeken waar het Kerstbestand vandaan kwam, waarom het niet door alle frontsectoren werd gevolgd, en waarom het nooit meer in dezelfde vorm terugkeerde.
Het Kerstbestand van 1914 werd geen keerpunt in de oorlog, maar wel een moment dat tot op de dag van vandaag blijft spreken: een herinnering aan hoe menselijkheid zelfs in de donkerste omstandigheden kan overleven.
Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk).
Support the show
Word Historicus lid van De Geschiedenisreis!
Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk.
Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan!
Social Media
Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen
Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering.
Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes
Adverteren in onze podcast? Mail naar [email protected]

In het voorjaar van 1940 verplaatst de oorlog zich onverwacht naar het noorden. Duitsland valt Denemarken en Noorwegen aan in een gedurfde operatie die de geallieerden verrast en Europa in een nieuwe fase duwt. Een aflevering over diplomatie, verrassing en strategische gok. 
Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk).
Support the show
Word Historicus lid van De Geschiedenisreis!
Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk.
Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan!
Social Media
Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen
Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering.
Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes
Adverteren in onze podcast? Mail naar [email protected]