Drang naar Samenhang

Terwijl de wetenschap de vraag probeert te beantwoorden of de mens met uitsterven wordt bedreigd, bespreken wij alvast vanuit een meer filosofisch perspectief of het uitsterven van de mens eigenlijk erg zou zijn. Hier zijn binnen de filosofie verschillende ideeën over die de revue zullen passeren. Ook bespreken we hoe er binnen de psychologie onderzoek naar dit onderwerp wordt gedaan. Toegegeven, het is niet het gezelligste onderwerp dat we ooit hebben behandeld, maar wel zeer interessant en aan het eind van de uitzending wordt er aardig gelachen.

Onderzoek: Dr. Anita Eerland, prof.dr. Rolf Zwaan
Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland
Muziek: Rolf Zwaan

Bronnen
Coleman, M. B., Caviola, L., Lewis, J., & Goodwin, G. (21 oktober 2023). How important is the end of humanity? Lay people prioritize extinction prevention but not above all other societal issues. https://doi.org/10.31234/osf.io/qn7k5
Lambeets, K. (11 januari 2024). Universiteit past nieuwe campagne aan na kritiek van wetenschappers. VOX. https://www.voxweb.nl/nieuws/universiteit-past-nieuwe-campagne-aan-na-kritiek-van-wetenschappers
Torres, É.P. (2023, February 20). The ethics of human extinction. Aeon. https://aeon.co/essays/what-are-the-moral-implications-of-humanity-going-extinct

Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen is hier te vinden.
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Eerder bespraken we een experiment waarbij complotdenkers naar Antarctica reisden om te testen of de aarde echt plat is. Stel nu dat alle flat earthers zo tot inkeer zouden komen. Verdwijnt het verhaal dat de aarde plat is dan? Kan een complotverhaal uitsterven? Aan de hand van bekende voorbeelden, van de Y2K-paniek en de Maya-voorspelling tot chemtrails en 5G, onderzoeken we hoe complottheorieën ontstaan, groeien en veranderen. Waarom verdwijnen sommige theorieën, terwijl andere blijven voortbestaan of steeds nieuwe vormen aannemen?

We laten zien dat complottheorieën niet zomaar losse ideeën zijn, maar samenhangende mentale modellen die helpen om de wereld te begrijpen — en juist daarom zo hardnekkig kunnen zijn.
Sterven complottheorieën ooit echt? Of veranderen ze simpelweg van vorm?Je hoort alles over de opkomst en (mogelijke) ondergang van het complotverhaal in deze aflevering van Drang naar Samenhang.

Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland
Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan

In deze aflevering refereren we onder andere aan de eerdere afleveringen Puzzels, WIDM en QAnon (3) en Je mening herzien: Wat flat earthers op Antarctica ontdekten (130). Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast.
Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Het Nederlands van nu is niet hetzelfde als het Nederlands van 50 jaar geleden. En over 50 jaar zal onze taal er ook weer anders uitzien. Allerlei factoren zorgen ervoor dat talen veranderen. Denk aan beïnvloeding door andere talen, maatschappelijke veranderingen en nieuwe fenomenen waar we nog geen woorden voor hebben. Wat doen taalveranderingen met ons denken? Wat voor soorten veranderingen zijn er? En hoe veranderlijk is straattaal eigenlijk? Je hoort het in deze aflevering van Drang naar Samenhang.

Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland
Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan

Bronnen
Artikel Hoe straattaal heel Nederland veroverde

Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In een aantal eerdere afleveringen hebben we gezien hoe het geloof in complotverhalen de complotdenker zelf en de maatschappij als geheel beïnvloedt. Maar wat zijn de gevolgen van complotdenken voor het hebben van een romantische relatie? In deze aflevering van Drang Naar Samenhang bespreken we recent onderzoek waarin (ex-)partners van complotdenkers zijn geïnterviewd om inzicht te krijgen in de effecten van complotdenken op romantische relaties. Daarnaast bespreken we de nieuwe VPRO-serie Wakker in Paraguay, een feest der herkenning voor luisteraars van onze podcast.

Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland
Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan

Bronnen
Kamitz, L.C., Green, R., Rowden, C., Toribio-Flórez, D., Biddlestone, M., & Douglas, K.M. (2025). “You lose the person; they're still there but you don't recognize them”: A qualitative study examining the consequences of conspiracy beliefs for romantic partners. British Journal of Social Psychology.
Artikel nu.nl over de serie “Wakker in Paraguay”
Forum reddit voor slachtoffers QAnon

In deze aflevering refereren we onder andere aan de eerdere afleveringen Puzzels, WIDM en QAnon (3), Complotverhalen (9), Zijn complotdenkers paranoïde? (55), Complotdenkers: wappies of snappies? (76), Hoe word je een platte aarde aanhanger? (116), Waarom moeite doen loont (117), De psychologie van de eenvoud (143) . Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Omdat de feestdagen voor de deur staan een herhaling van een aflevering van drie jaar geleden. Ingeluid door een blazersensemble in ons geliefde Bad Kleinkirchheim duiken we in (het begrijpen van) rituelen en tradities rondom feestdagen. Wat maakt iets een ritueel? Wat zijn mogelijke functies van rituelen? En hoe zijn rituelen anders dan gewoontes, scripts en tradities? Aan de hand van recent psychologisch onderzoek proberen we deze vragen te beantwoorden. Daarnaast bespreken we enkele opvallende tradities rondom de kerst uit landen om ons heen. Fijne feestdagen van ons allebei!

Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan

Bronnen
Hobson, N. M., Schroeder, J., Risen, J. L., Xygalatas, D., & Inzlicht, M. (2018). The Psychology
of Rituals: An Integrative Review and Process-Based Framework. Personality and Social
Psychology Review, 22(3), 260–284. https://doi-org.eur.idm.oclc.org/10.1177/1088868317734944
Verhaal David Sedaris over tradities met Pasen: https://www.youtube.com/watch?v=N5apZmwR9UI
Blog post Rolf Zwaan over promotieplechtigheid in Finland: https://rolfzwaan.blogspot.com/2013/07/let-sabers-rattle-cross-cultural.html
De Zweedse kerstgeit: https://www.christmaholic.nl/julbocken-de-scandinavische-kerstgeit/
Extra poppetje in de Spaanse kerststal: https://en.wikipedia.org/wiki/Caganer

Geluid vuurwerk: salamisound.com
Opname blazersensemble: Rolf Zwaan

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.