FD Toegevoegde Waarde

Waarom spelen hedgefondsen een steeds grotere rol op de markt voor staatsobligaties? En hoe kan het dat we ondanks de oorlog in Iran nog steeds gewoon het vliegtuig kunnen pakken? Deze week duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma van het FD opnieuw in de fascinerende wereld van de economie.
In het voorjaar werd gevreesd dat de oorlog in Iran zou leiden tot grote kerosinetekorten en geschrapte vluchten. Zelfs Marijn waagde zich aan een voorspelling die vooralsnog niet is uitgekomen. Hoe kon de aanvoer van brandstof op peil blijven, ondanks de blokkade en de fors gestegen prijzen? En wie betaalt uiteindelijk de rekening voor die duurdere kerosine: de luchtvaartmaatschappijen of de passagiers?
Ook richten Marijn en Anna hun blik op de financiële markten. Hedgefondsen zijn steeds grotere spelers geworden op de markt voor staatsobligaties, vooral in de Verenigde Staten. Ze kunnen met geleend geld enorme posities innemen en zo profiteren van piepkleine prijsverschillen. Maar wat gebeurt er als de rente plotseling stijgt en al die fondsen tegelijkertijd hun beleggingen moeten verkopen? Het IMF waarschuwt dat hun groeiende invloed de financiële stabiliteit in gevaar kan brengen.
Verder komen de oplopende rente op staatsleningen en de zorgen over de Franse en Amerikaanse staatsschuld aan de orde. Zijn hedgefondsen de boosdoeners, of ligt het probleem vooral bij overheden die te veel lenen en uitgeven? En hoe lang kunnen financiële markten erop vertrouwen dat centrale banken ingrijpen als het misgaat?
Redactie en Montage: Jort Siemes
Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma
See omnystudio.com/listener for privacy information.

We hebben deze week een beetje een andere aflevering dan anders, want we gaan het niet over de actualiteit hebben, maar we gaan het over nieuwe ideeën in het economisch denken hebben. En daarvoor hebben we wel vier verschillende economen gesproken! Marijn sprak deze week Hans Stegeman, hoofdeconoom van Triodos Bank, en Mariana Mazzucato, econoom en schrijfster. Zij hebben allebei een boek geschreven over hoe we anders naar de economie moeten kijken. Daar doen we in deze Toegevoegde Waarde aan mee en we kijken hoe groot de rol van de overheid idealiter is.
En Anna sprak Nobelprijswinnaar Paul Krugman en Arnaud Orain, een Franse econoom en historicus die ook een boek heeft geschreven. Vorige week vrijdag waren zij te gast bij De Nederlandsche Bank op uitnodiging van het FD en Anna modereerde daar een gesprek tussen beiden. Het gesprek ging onder andere over finitude capitalism, roofkapitalisme. Verder ging het en gaat het ook in deze Toegevoegde Waarde over de veranderde wereld, Amerika, China en Europa, we kijken naar de rol van Europa en een beetje naar de toekomst.
Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma
Redactie en montage: Nelleke van der Heiden
Muziek: Gijs Friesen
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma de rentestanden van obligaties, want die blijven record na record breken. De Amerikaanse dertigjaarsrente tikte deze week de 5,44% aan, het hoogste niveau sinds 2004, en ook in Nederland loopt de tienjaarsrente op. Vermogensbeheerder Allianz publiceerde een opvallende analyse: beleggers prijzen wel de renteopdrijvende effecten van de AI-boom in, maar houden nauwelijks rekening met de productiviteitswinst die AI zou moeten opleveren. Wat zou dat betekenen voor de rente op de langere termijn, en is er een precedent voor zo’n effect bij eerdere technologische revoluties?
Daarna gaat het over de Europese banken, die volop lobbyen voor lagere kapitaaleisen. Ze willen makkelijker kunnen investeren in de enorme Europese kapitaalbehoefte, maar toezichthouders als de ECB en De Nederlandsche Bank waarschuwen: ‘Never forget 2008’. Ligt het probleem echt bij te hoge buffers, of vooral bij een gefragmenteerde Europese bankenmarkt en een bankenunie die al jaren vastzit op het gedeelde depositogarantiestelsel?
Tot slot een vervolg op de discussie over het ‘middeleeuwse’ kasstelsel van de overheid: een lezer neemt het via de mail op voor de huidige boekhoudpraktijk en stelt dat uiteindelijk alles bij de overheid consumptie is, geen investering. Marijn en Anna sluiten de aflevering af met een scherpe vraag over monetaire financiering: mag de ECB eigenlijk staatsobligaties opkopen, en wat is het verschil met QE?
See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse economie lijkt opvallend goed bestand tegen economische tegenwind. Hoe kan het dat internationale onzekerheid, hoge rentes en geopolitieke spanningen hier minder hard lijken aan te komen dan je misschien zou verwachten? En wat zegt onze manier van boekhouden over de staat van de bruggen, wegen en andere publieke bezittingen?
Anna Dijkman en Marijn Jongsma onderzoeken waarom Nederland economisch zo veerkrachtig blijkt. We hebben weliswaar veel schulden, maar bedrijven en huishoudens hebben hun schulden de afgelopen jaren afgebouwd en de Nederlandse economie draait relatief goed. Tegelijkertijd schuilt een belangrijk deel van onze kwetsbaarheid buiten de landsgrenzen. Wat gebeurt er als landen zoals Frankrijk in financiële problemen komen, terwijl Nederlandse banken, bedrijven en huishoudens daar nauw mee verbonden zijn?
Ook kijken Anna en Marijn naar iets wat op het eerste gezicht toch wel behoorlijk saai klinkt: de manier waarop de overheid haar bezittingen en investeringen bijhoudt. Want terwijl een bedrijf zijn machines afschrijft en rekening houdt met slijtage en vervanging, werkt dat bij de overheid heel anders. Wat zou er gebeuren als we bruggen, wegen en andere infrastructuur op dezelfde manier zouden behandelen als bedrijfskapitaal? Zou dat helpen om achterstallig onderhoud eerder zichtbaar te maken en te voorkomen dat problemen zich opstapelen?
Ook bespreken ze waarom Nederland, ondanks zijn hoge private schulden en afhankelijkheid van de wereldeconomie, toch een relatief robuuste uitgangspositie heeft. Is onze ‘tefloneconomie’ echt zo onverwoestbaar als ze lijkt, of merken we de gevolgen van alle economische schokken uiteindelijk alsnog?
Redactie en montage: Jort Siemes
Presentatie: Anna Dijkman & Marijn Jongsma
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Naar aanleiding van het verschijnen van het boek Aan de belastingbetalers van Nederland, geschreven door Jan Donders en Flip de Kam, bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma deze week de verschillen tussen inkomensgroepen. Het verschil tussen wie profiteert van ons sociale stelsel en wie er vooral aan bijdraagt voor een ander. Het boek nuanceert het beeld dat de overheid vooral geld kost en legt bloot hoe complex het is om uit te rekenen hoeveel één inwoner van Nederland betaalt en hoeveel die ervoor terugkrijgt.

Volgend op dit onderwerp zocht Anna uit hoe het zit met het verschil tussen generaties. Welke generatie werd geboren in de voor haar meest gunstige tijd? Zijn millennials inderdaad de verloren generatie gebleken zoals zo’n vijftien jaar geleden vaak werd geopperd? En hoe zit het met de vooruitzichten van gen Z’ers die maar moeilijk aan een koophuis kunnen komen?

De eerdere aflevering: https://fd.nl/podcast/fd-toegevoegde-waarde/60119783/wat-is-de-stiekeme-haagse-belastingknop-en-is-olie-wel-zo-belangrijk-voor-de-dollar
See omnystudio.com/listener for privacy information.