Heilige Grond

Een tomaat die langzaam rijpt in de zon smaakt anders dan een tomaat uit de kas. Geldt dat ook voor een preek die met behulp van AI tot stand komt? Fulco Timmers en Ciska Stark verkennen wat AI betekent voor de voorbereiding van de kerkdienst en de prediking. Beiden waren betrokken bij de nascholingscursus voor predikanten 'AI en Preekvoorbereiding' van het NBG, de PThU en de TUU.
Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Wat is belijdenis doen eigenlijk? Wie doet dat nog en hoe? Timo van der Heijden schreef er zijn masterthesis over en noemt het een ‘ritueel van inwijding’. Dat geldt ook voor het vormsel, dat in de Oud-Katholieke kerk van Louis Runhaar als inwijding wordt gevierd.

Koos gaat in gesprek met Timo en Louis, want ja, er zijn verschillen – zoals de zalving bij de oud-katholieken - maar gedurende het gesprek wordt duidelijk dat de rituelen rondom inwijding steeds dichter naar elkaar toe kruipen, en er van elkaar te leren valt.

Als Louis beeldend vertelt hoe hij de olie (zalf) voor het vormsel mag bereiden, ‘met gewone olijfolie uit de supermarkt, maar wel met fijne kruiden, want het moet wel lekker ruiken’, antwoordt Timo: “Ik voel me echt een ‘hoofdkerk’ als ik dit zo hoor.”
Timo van der Heijden is predikant van de Fonteinkerk in Apeldoorn (PKN).
Zijn masterthesis (2024): Belijdenis doen tegen het licht gehouden - Theologische Universiteiten
Louis Runhaar is priester van het aartsbisdom Utrecht van de Oud-Katholieke Kerk en pastoor van de (oud-katholieke) parochie Utrecht.
Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe spreekt God tot mensen? Een veilig protestants antwoord is: door de Bijbel. Maar sluit dat uit dat het ook op andere manieren gebeurt? Op de eerste Pinksterdag citeert Petrus de profeet Joël: jongeren zullen visioenen zien en ouderen droomgezichten. Hoe zit dat vandaag?

Koos gaat daarover in gesprek met Egbert Brink en Peter Roosendaal. Zij nemen daarin beiden lessen mee die ze leerden vanuit hun werk in de wereldkerk. Egbert Brink is docent Oude Testament en pastoraat aan de Theologische Universiteit Utrecht en predikant van de Kruiskerk in Waddinxveen. Peter Roosendaal is predikant van Het Anker in Lelystad en werkt voor Open Doors.
Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe leg je verbindingen tussen de ervaringen en vragen van mensen nu en zingevende bronnen (zoals de Bijbel) en tradities? Hoe doet daarin ook je eigen spiritualiteit en biografie mee? Over deze vragen gaat het in de hermeneutiek of de hermeneutische competentie. Een belangrijke vaardigheid in het werk van geestelijk verzorgers, predikanten, kerkelijk werkers – maar in de praktijk blijkt het ook vaak een lastige, zowel qua inhoud (waar hebben we het nou precies over?) als in de uitvoering: hoe leg je dan concreet die verbindingen?
In deze aflevering gaat Koos hierover in gesprek met Theo van Leeuwen en Nellie van Voornveld. Theo was docent pastoraat aan Hogeschool Windesheim, is supervisor, en promoveerde begin 2025 aan de Protestantse Theologische Universiteit op een onderzoek over hermeneutische communicatie. Nellie is buurtdominee in Slotervaart, Amsterdam en ontmoet mensen met allerlei religieuze en niet-religieuze achtergronden. Hoe leg je dan contacten en hoe komen geloof en zingeving daarin ter sprake? 
Luister in deze aflevering naar een vruchtbaar zoeken naar taal voor wat er gebeurt in de ontmoeting als je ruimte biedt aan de ander - en iets kunt doen of aanreiken dat een hoopvol licht werpt op de situatie. Het vraagt om alert zijn op verschillende lagen in de communicatie, om het kunnen horen van metaforen en om bewustzijn van je eigen spiritualiteit. “Soms is het samen stamelen bij de grote vragen van het leven”. Een gesprek vol inzichten en voorbeelden uit praktijk en onderzoek.

Referenties
Het proefschrift What Layer are we on? Conversational Hermeneutics in Chaplaincy and Pastoral Care van Theo van Leeuwen is open access beschikbaar: What layer are we on? | Theo van Leeuwen
Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In de Tweede Wereldoorlog raakten ds. Leendert Overduin en zijn zussen Maartje en Corrie betrokken raakten bij het verzet.

Met Louren Blijdorp en Rianne Oosterom verkennen we hun verhaal. Wat dreef hen tot deze keuzes, welke rol speelde geloof, en wat betekent dat voor hoe wij vandaag leven en handelen?
Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.