Melkmeesters

Als laatste melkveehouder in het Belgische gewest Brussel heeft Koen Heijmans te maken met afwijkende regelgeving. Zo komt de jonge boer niet in aanmerking voor de Vlaamse investeringssubsidie (VLIF) en lijkt een volledig verbod op de inzet van bestrijdingsmiddelen aanstaande. Ondanks deze uitdagingen koos Heijmans er toch voor om al op jonge leeftijd het melkveebedrijf over te nemen en meteen te investeren in een nieuwe stal met een melkrobot.

Wat levert automatisering op?
Marielies Maes, regiosalesmanager bij DeLaval, ziet vaak dat jonge veehouders kiezen voor automatisering. ‘Jongeren zoeken bewust naar arbeidsverlichting. Automatisering kost geld, maar dat kost arbeid ook. En bij automatisering moet je niet alleen kijken naar wat het kost, maar vooral ook naar wat het oplevert.’
Nauwelijks regels voor mest
De afwijkende wetgeving in Brussel heeft ook voordelen. Zo zijn de bemestingsregels er soepeler en kan er bovengronds mest uitgereden worden.

Sinds de kalveren op het bedrijf van Jacob van Emst uit Hattem in de nieuwe stal lopen en vrije toegang hebben tot het kalverstrand, is de jongveeopfok een feestje geworden.
De kalveren krijgen via de kalverdrinkautomaat tot maximaal 12 liter melk per dag en lopen zichtbaar graag buiten op het zand. ‘Kalveren zijn kuddedieren, het sociale bedrag is belangrijk. Ze kunnen rennen en spelen en ze leren van elkaar. Zelfs als het regent, gaan ze graag naar buiten’, aldus Jennie Polinder, die met het kalverteam verantwoordelijk is voor de jaarlijkse opfok van de kalveren op het 250-koppige melkveebedrijf.
Tot 12 liter melk per dag
Ludo Bols, specialist automatisch voeren bij DeLaval, ziet dat bedrijven steeds vaker kiezen voor kalverdrinkautomaten. ‘Het zijn vooral bedrijven die willen dat kalveren zo veel mogelijk melk opnemen. Het is bewezen dat hoe harder kalveren groeien voor het speenmoment, des te beter ze het doen als koe. Met dit systeem werken we met een gecontroleerde ad libitum melkopname tot 12 liter melk per dag.’

In de ruim veertig jaar oude 1+1-stal van Kasper van Beek kreeg de robot een bijzondere plaats. Door de robot buiten de bestaande stalmuren te plaatsen en een loopbrug over de voergang te maken, won de melkveehouder uit Noord-Holland ruimte en rust.
‘Door de koeien na het melken zo ver mogelijk bij de robot vandaan weer los te laten, voorkom je onrust voor de robot’, zo legt Van Beek de situatie uit in de nieuwste MelkMeesters-podcast. Hij koos er bewust voor om de robot niet op de plek van de oude melkstal te plaatsen, maar daar extra ligplaatsen en een ruime doorgang te creëren. ‘Het heeft voor rust voor de koeien en voor mezelf gezorgd.’
 
Vijf verschillend scenario’s doorlopen
De niet-alledaagse oplossing bij Van Beek geeft aan dat er geen blauwdruk bestaat voor het plaatsen van melkrobots in bestaande stallen. ‘Elke situatie is anders’, legt Simon de Haan van DeLaval uit. ‘Vindt er weidegang plaats, welk ruimte is beschikbaar? Ook bij Kasper hebben wel vijf verschillende tekeningen op tafel gelegen voordat er een besluit viel.’

De combinatie van ventilatoren met een druppelsproeistysteem zorgt er bij Erik Immink voor  dat hittestress bij zijn melkveestapel zo veel mogelijk wordt voorkomen. ‘Als je zelf gaat zwemmen bij heet weer en je voelt wind op je natte lijf als je boven water bent dan merk je echt dat afkoelt. Dat effect wilde ik voor mijn koeien ook.’ 
Sensoren bepalen de start
De melkveehouder investeerde in het systeem Cow Cooling van Delaval. Met behulp van sensoren die de temperatuur en luchtvochtigheid meten, wordt automatisch bepaald wanneer er gestart wordt met het koelen van de koeien. ‘Als je dat handmatig doet, ben je altijd te laat’, zo is de ervaring van Immink.
Droge koeien koelen loont
Bewust hangt het koelsysteem ook boven de droge koeien. ‘Droge koeien zijn juist een heel belangrijk groep om te koelen’, zo legt Piet Hospes, specialist koecomfort bij Delaval. ‘Kalveren geboren uit droge koeien die hittestress hebben gehad, hebben een lager geboortegewicht.’ 
Dit is het zesde deel van de podcastserie MelkMeesters.

Juist met een melkrobot krijg je extra inzicht in de uiergezondheid van de koeien, ervaart Paul ten Velde.
De melkveehouder uit Tubbergen levert al meer dan 25 jaar eerste klas melk en het gemiddelde celgetal in de melk bedraagt 50.000 tot 60.000 cellen per milliliter. In de vijfde podcast van MelkMeesters legt hij uit wat zijn geheim is.
‘De dagelijkse cijfers van geleidbaarheid helpen om tijdig problemen rondom uiergezondheid op te sporen’, aldus Ten Velde. ‘Bij de overstap naar robotmelken steeg het celgetal eerst, maar na een jaar zat het weer op het oude niveau. Zowel de boer als de koeien moesten even wennen.’
Hygiënisch werken is volgens Julie Geldhof, uiergezondheidsspecialist van DeLaval, de sleutel voor een goede uiergezondheid. ‘Regelmatig de robot schoon maken, een goede boxhygiene, het gebruik van een dipmiddel: het draagt allemaal bij aan gezonde uiers.’