The Etic - Vreemd Gedrag Verklaard

Waarom geven onderzoekers soms geld aan de mensen die ze interviewen, ook al mag dat ethisch niet? Michiel en Roanne bespreken het met antropoloog Marina de Regt.
 
Marina de Regt is universitair hoofddocent and Programma Directeur van de Master in Sociale en Culturele Antropologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij is gespecialiseerd in gender, arbeid, migratie en ontwikkeling in het Midden-Oosten en de Hoorn van Afrika, in het bijzonder in Jemen en Ethiopië. Je kunt haar artikelen via de onderstaande links lezen: 
 
Noura And Me: Friendship As Method In Times Of Crisis
 
In Friendship One Does Not Count Such Things
 
Friendship: Ethical Engagements and Dilemmas in Times of War and Conflict (Book chapter in: A Political Anthropology of Yemen)
 
Antropoloog Ludo van der Gun geeft een lezing over wederkerigheid  - die noemen we niet in deze aflevering, want we vonden hem pas nadien, maar zonde om niet te noemen en hier is een teaser die je gratis kunt bekijken. 
 
Epic Tips Roanne
 
Blog: Het effect op jongeren van Tikkies, betaalverzoeken en achteraf betalen
 
Geld Verdienen, Hanna Bervoets
 
Epic Tips Michiel: 
 
Sir Vidia's Shadow, Paul Theroux
 
Artikel in The Time over de mythe van vriendschap

Waarom vertrouwen we massaal op Artificial Intelligence, voor het doen van werktaken en voor het beantwoorden van persoonlijke vragen? Terwijl er inmiddels zoveel bekend is over 'hallucinerende' kunstmatige intelligentie, die óók nog eens slecht is voor het milieu, en ons brein? Michiel en Roanne bespreken het aan de hand van hun eigen onderzoeksprojecten - met kunstenaars, AI-ontwikkelaars en gezondheidszorgmedewerkers - in de nieuwste episode van The Etic - Vreemd Gedrag Verklaard.
 
We baseerden ons voor deze aflevering op de volgende bronnen:
 
The BBC tech journalist who achieved hot dog eating glory—by hacking AI
 
Efficiëntie maakt niet gelukkig
 


Over de kunstinstallatie die Roanne mag co-creeren voor het Next Nature museum, zie:
www.anthropologyofthefuture.com/artistic-multimodal/ of www.nextnature.org/nl/mission/people/fellows/roanne-van-voorst 
 
Epic Tips Roanne
 
The Last Human Job, Alison Pugh
 
Blog Matt Shumer: 'Something Big is Happening', te lezen op www.shumer.dev/something-big-is-happening 
 
Epic Tips Michiel: 
 
The PITT, HBO
 
Atlas of AI, Kate Crawford

In deze aflevering spraken we over de dood, en specifieker over de tragische dood van een jonge, geliefde collega, Paul Mepschen. Als je zijn werk wilt leren kennen, kun je hier meer over hem lezen.
 
We interviewden antropologe Sylvia Tidey. Zij werkt als universitair hoofddocent aan de university of Virginia. Haar profielpagina vind je hier.
 
We baseerden ons voor deze aflevering verder op de volgende bronnen:
 
Slight increase in suicides among young people in Netherlands | NL Times 
 
Wet zelfmoordpreventie uitgesteld naar 2026 
 
forthcoming "Ethical choreographies at the end of life: Waria death and silent co-attunement of care in Bali, Indonesia." In When Death is on the Horizon: Temporality, Finitude, Care toward Life's End. A. Samuels, M. Shohet, and N. Lemos Dekker (eds.). Rutgers University Press: New Brunswick.
 
Epic Tip Roanne
 
Jon Fosse, Nobelprijswinnaar voor literatuur (2023), Een Schitterend Wit
 
Epic tip Michiel
 
Preparing for Death, by Arun Shourie
 
Lees ook deze review van het boek: Gopalkrishna Gandhi reviews Preparing for Death, by Arun Shourie - The Hindu
 
 
Denk je aan zelfdoding? Je kunt geheel anoniem bellen via 113 of chatten via de website https://www.113.nl

Waarom doen mensen dat?
Waarom blijven sommigen streven naar méér geld, méér invloed, méér macht — zelfs als ze allang alles hebben wat ze nodig zouden kunnen hebben?
In deze aflevering van Vreemd gedrag verklaard duiken we met onze gast professor in vergelijkende politieke antropologie  Ward Berenschot in een vraag die tegelijk oud en razend actueel is:
Waarom zijn politici steeds vaker rijke mensen?
En waarom lijken de rijkste mensen in de wereld — van miljardairs tot wereldleiders — nooit verzadigd te raken van macht?
Wat drijft hen, psychologisch, sociaal, misschien zelfs evolutionair? 
 
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
 
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
 
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
 
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
 
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
 
Voor deze aflevering baseerden we ons op de volgende bronnen: 
 
European Journal of Political Research (februari 2025): Nai et al., "Ripping the public apart? Politicians' dark personality and affective polarization."
Business Insider, 2025: "How members of Congress quietly build wealth."
The Australia Institute: "Politics and Property: How Our Leaders Build Wealth."
The Scotsman, 2025: "Politics Rich List 2025: 12 Wealthiest Politicians in the World."
Wikipedia: "Crony Capitalism."
David Graeber (2011) – Debt: The First 5000 Years
Pierre Bourdieu (1979) – La Distinction
 
Tips van Roanne:
 
Karen Ho (2009) – Liquidated: An Ethnography of Wall Street
Shamus Khan - (2011) Privilege: The Making of an Adolescent Elite at St. Paul's School
 
Tips Michiel:
 
Varun Thomas Mathew (2019) - The Black Dwarves of the Good Little Bay, zie hier voor een interview met de schrijver: https://www.platform-mag.com/literature/varun-thomas-mathew.html
De serie: Alien: Earth
 
Tips Ward:
 
Sarthak Bagchi (2024) - The Oligarchisation of India's Democracy
Business-Politics Relations in Indonesia: The Oligarchisation of Democracy
Voor de indonesische sprekers, Ward heeft ook een documentaire (mede) gemaakt over de 'enveloppen democratie', die is hier te vinden: https://www.youtube.com/watch?v=Hxiseb9O1-E

Michiel heeft letterlijk wel erg warme herinneringen aan zijn vakantiebaantje in een kippen slachthuis, terwijl Roanne zich na haar onderzoek in de bio industrie afvraagt: waarom eten we eigenlijk nog dieren? Haar antwoord, op basis van interviews met veehouders, vegan atleten, koks die alleen nog planten willen bereiden, artsen en dieren bewustzijn wetenschappers: omdat we hebben geleerd dat dat normaal, natuurlijk en noodzakelijk is. Alleen blijkt het behoorlijk discutabel of dat verhaal wel klopt.
 
Roanne van Voorst is toekomst-antropoloog, en hoofdonderzoeker in een wereldwijd onderzoek naar de toekomst van gezondheidszorg. Ze is momenteel verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, voorzitter van de Dutch Future Society, en hoofdredacteur van academisch tijdschrift Futures Reframed. Roanne schreef 8 boeken en tientallen artikelen - veel van haar werk werd vertaald en is internationaal gepubliceerd.
 
Je kunt meer over haar werk lezen op www.anthropologyofthefuture.com, haar volgen op LinkedIn of op Instagram, waar ze inmiddels géén persoonlijk account meer heeft maar nog wel een zakelijke, voor updates over haar boeken of werk.
 
In haar maandelijkse, gratis nieuwsbrief schrijft ze over haar persoonlijke en creatieve inzichten: www.anthropologyofthefuture.com/the-emic/
 
Op haar audioplatform The Emic deelt ze verhalen van haarzelf en collega's uit de hele wereld, met de mooiste antropologische verhalen uit het veld.
 
Michiel Baas is antropoloog en fellow aan het Max Planck Instituut. Zijn huidige onderzoek gaat over AI, en hoe we daarmee samenleven en samen creëren. Michiel deelt foto's van zijn reizen via https://www.instagram.com/michielbaas/.
 
Tips van Michiel:
 
The Raw and the Cooked (1964), Claude Lévi-Strauss
 
The Terraformers (2023), Annalee Newitz
 
Tears of the Trufflepig (2019,  Fernando A. Flores
 
Tips van Roanne:
 
Documentaire: 'The Last Pig' 
 
Ooit aten we dieren (2019), Roanne van Voorst 
 
The Green Pill, Ezra Klein - deze episode is niet meer online te beluisteren, andere episodes van The Ezra Klein show wel