Dossier NAV

Afgelopen april werd een lokale vrouwenmars in Loosdrecht landelijk nieuws. Honderden vrouwen trokken de straat op om te protesteren tegen de komst van een azc in hun dorp. Opvallend was dat ook politieke figuren meeliepen, onder wie Lidewij de Vos en Mona Keijzer. Daarmee kreeg de mars niet alleen lokaal, maar ook landelijk politieke aandacht.

Welke rol spelen vrouwen in de opkomende radicaal-rechtse beweging? En hoe worden thema’s als veiligheid, emancipatie en bescherming ingezet in het migratiedebat? Sinan gaat erover in gesprek met Liza Mügge, hoogleraar Politiek en Diversiteit aan de Universiteit van Amsterdam, en Devika Partiman, directeur van Stem op een Vrouw.

Op 4 mei staat Nederland twee minuten stil. Maar voor wie geldt ‘nooit meer’ eigenlijk?

Volgens historicus Ilse Raaijmakers heeft 4 mei nooit één vaste betekenis gehad. Elke generatie geeft er opnieuw invulling aan en voert daar strijd over. Wat herdacht wordt, en hoe, is voortdurend in beweging.

Onderzoeker Joandi Hartendorp laat zien hoe die keuzes ook in onderwijs en herinnering doorwerken. Bij de Holocaust worden daders vaak dichtbij gehaald en begrijpelijk gemaakt, terwijl het slavernijverleden juist wordt gepresenteerd als een afgesloten periode, ver weg van het heden. In beide gevallen blijft de vraag naar verantwoordelijkheid daardoor op afstand.

Sinan Çankaya spreekt met Ilse Raaijmakers en Joandi Hartendorp over wie er binnen het nationale herdenkingsverhaal past, en wie daar structureel buiten valt.

In 2022 klonk het wereldwijd: vrouw, leven, vrijheid. Vier jaar later gaat het debat over Iran nauwelijks nog over de mensen op straat, maar over geopolitiek, oorlog en militaire interventie.

Wie mag het verhaal van Iran vertellen? Wat gebeurt er met de stemmen die daar niet in passen?

In deze aflevering van Dossier NAV onderzoekt Sinan Cankaya hoe de Iraanse stem onder druk staat. Tussen een regime dat repressie opvoert en een internationale gemeenschap die de emancipatie strijd gebruikt om publieke steun voor de invasie in Iran te krijgen.

Samen met Shahin Nasiri en Nikita kijken we naar oorlog, propaganda en de rol van diaspora. Welke verhalen halen de talkshows? Wie wordt gehoord en wie verdwijnt uit beeld?

Journalisten, activisten en wetenschappers krijgen steeds vaker te maken met juridische druk. Met kostbare en langdurige rechtszaken proberen machtige partijen kritische publicaties af te schrikken en uit te putten.

In Dossier N.A.V. onderzoekt Sinan Çankaya wat dit betekent voor persvrijheid en het publieke debat.

Onderzoeksjournalist, eindredacteur Roelof Bosma (Zembla) en Jasmijn de Zeeuw van Free Press Unlimited duiden hoe SLAPP‑zaken journalisten, freelancers en bronnen raken en hoe dit leidt tot zelfcensuur en verhalen die nooit het publiek bereiken.

Gemeenten gebruiken AI om buurten en jongeren preventief als risico te bestempelen. Europa versoepelt intussen de AI‑wet en schuift het toezicht deels door naar gemeenten en bedrijven zelf.

‘Veiligheid voor wie?’ vraagt Nadia Benaissa zich af. Zij is jurist en beleidsadviseur bij Bits of Freedom en ziet hoe algoritmes bestaande ongelijkheid en discriminatie kunnen versterken zonder onafhankelijke controle.

Sinan Çankaya spreekt ook met Yassine Radi Hemdi, ervaringsdeskundige en jongerenwerker, over wat het betekent om als jongere of buurt een label te krijgen waar je nauwelijks aan ontsnapt.

NAV vroeg de gemeente Heerlen om toelichting op het gebruik van AI‑systemen. De gemeente heeft daarop niet inhoudelijk gereageerd.