Het oog van de storm

Architect Sanne van Manen is oprichter en drijvende kracht achter Platform Woonopgave en stelt fundamentale vragen bij het huidige woonbeleid en de rol van ontwerpers daarin. Waarom spreken we nog altijd over “bouwen, bouwen, bouwen” terwijl de grenzen van betaalbaarheid, klimaat, bodem en energie allang zijn bereikt? Wat betekent het als de woningmarkt de grootste aanjager van maatschappelijke ongelijkheid is geworden?
Sanne pleit voor een hernieuwde positie van architecten en stedenbouwers: als samenwerkende denkers die integraal kijken, verbinden en verbeelden. Ze bespreekt in deze aflevering met Mark Minkjan hoe Platform Woonopgave uitgroeide van een reeks scherpe vragen tot een actieagenda met concrete oplossingsrichtingen – van wooncoöperaties tot het splitsen van bestaande woningen en het verbinden van woon- en zorgopgaven.
Het gesprek gaat in op de oorzaken en effecten van de huidige wooncrisis, maar behandelt ook de kansen voor structurele verandering wanneer ontwerpers hun maatschappelijke verantwoordelijkheid weer actief opnemen en daar ruimte voor krijgen in beleid en de bouwpraktijk.
Sanne is oprichter van Studio Meent en werkte eerder bij MVRDV. Ze was ontwerpdocent in verschillende studio’s op de RAVB. Op het moment dat deze podcast uitkomt is ze genomineerd voor de prijs Architect van het Jaar 2025 (naast KRFT, KSA, Vakwerk Architecten en Joost Ector).

Hoe kunnen we onszelf op een andere manier verhouden tot de toekomst? Deze vraag stelde Daan de Jong zich aan het begin van zijn afstudeerproject. Hij liet zich leiden door Everywhen: een perceptie van tijd waarin verleden, heden en toekomst met elkaar verweven zijn. Het project laat zien hoe dit idee van tijd onderdeel kan worden van het ontwerpend denken en handelen. Aan de hand van ruimtelijke installaties, kaarten en verhalen worden de grenzen van deze ontwerphouding afgetast en ontdekken we hoe het is om Den Haag door de bril van Everywhen te benaderen.
Dank aan Monumenten en Archeologie van Gemeente Amsterdam voor het beschikbaar stellen van de vergaderruimte in De Bazel waar diepe tijd voelbaar is.
Links

Everywhen afstudeerpublicatie

Het afstudeerwerk van Ayla Stomp begint met een pleidooi voor een sloopverbod als reactie op de alsmaar groeiende CO2-uitstoot van de bouwindustrie, het verdwijnen van waardevolle plekken in de stad en het daarvoor in de plaats komen van generieke nieuwbouw. Als alternatief onderzocht Ayla met een brede blik en de vaardigheden van een architect hoe we anders kunnen omgaan met bestaande gebouwen. Daarbij hoort het koesteren van banale, alledaagse architectuur en het durven aanpassen van gebouwen met een monumentenstatus. 
Links
Afstudeerproject Ayla Stomp: Onvoltooid gebouwd – een herwaardering van de bestaande stad
Planbureau voor de Leefomgeving – Erfgoed als leefomgevingskwaliteit. Een referentiekader voor de dialoog over de waarde van het bestaande bij ruimtelijke ingrepen (2022)
Daniel Fuhrop – Verbietet das Bauen (2015) 

Charlotte Malterre-Barthes – A Moratorium on New Construction (interview Het oog van de storm, 2023)

Sven Schouten studeerde onlangs af aan de Rotterdamse Academie van Bouwkunst en werkt als architect bij GROUP A. 
Het gesprek gaat over erfgoed, verschillende vormen van hergebruik en nieuwe duurzaamheidswetgeving, en hoe dit alles van invloed is op hoe we bouwen, ontwerpen en leven.
Mark Minkjan interviewt Sven over zijn afstudeerproject Cannibal Architecture, de tentoonstelling Hoe Willen Wij Bouwen M4H 2030 van het KeileCollectief en het onderzoek van CARBONLAB, de denktank van GROUP A.

Architect Lindsey Wikstrom is the founding partner of Mattaforma. She has taught at Columbia GSAPP, Yale School of Architecture and other places. She has written about forestry and biogenic materials for urban use. Lindsey’s book Designing the Forest and other Mass Timber Futures (2023) explores the potential of mass timber for architecture, forests and the planet. 


The conversation ranges from the connection between local forests and new buildings, the transformation of the construction site, and new rituals of building care, to learning from indigenous practices, a global wood commons and the future of her own architecture practice. 

Show notes
– The Giving Forest, The New York Times, April 2023.