Normale Mensen Bestaan Niet

Het is heet eind mei, na het Pinksterweekend in 2026. We zeggen dan met z'n allen dat het weer zo lekker is. Vaak na een winterperiode zijn we altijd weer blij dat de zon schijnt en lijken we ons beter te voelen. Maar is dat wel echt zo? En waar ligt de grens? In deze aflevering duiken psychologen Thijs Launspach en Lennard Toma in het weer. Te koud is niet goed, maar te heet ook niet. En wat doen andere onderdelen van het weer met ons en onze mentale staat?

Bronnen:
- Klimstra, T. A., Frijns, T., Keijsers, L., Denissen, J. J., Raaijmakers, Q. A., Van Aken, M. A., ... & Meeus, W. H. (2011). Come rain or come shine: individual differences in how weather affects mood. Emotion, 11(6), 1495.
- Cianconi, P., Betrò, S., & Janiri, L. (2020). The impact of climate change on mental health: a systematic descriptive review. Frontiers in psychiatry, 11, 490206.
- Zhang, W., & Li, W. (2025). How weather conditions affect well-being: an explanation from the perspective of environmental psychology. Frontiers in Public Health, 13, 1553315.
- Fischer, S., Naegeli, K., Cardone, D., Filippini, C., Merla, A., Hanusch, K. U., & Ehlert, U. (2024). Emerging effects of temperature on human cognition, affect, and behaviour. Biological Psychology, 189, 108791.
- Thompson, R., Lawrance, E. L., Roberts, L. F., Grailey, K., Ashrafian, H., Maheswaran, H., ... & Darzi, A. (2023). Ambient temperature and mental health: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Planetary Health, 7(7), e580-e589.

Na een experiment van Nijmeegse onderzoekers kopte de Volkskrant dat er een soort “uitknop” voor angst zou bestaan. Thijs en Lennard duiken in het onderzoek naar de amygdala, het deel van het brein dat betrokken is bij dreiging en angstreacties, en bespreken wat aangeleerde angst, exposuretherapie en hypergeluid met ons brein doen. Want wat gebeurt er eigenlijk als je het angstcentrum van je brein verstoort? En is angst iets wat je ooit écht uit kunt zetten, of hebben we het juist nodig om niet telkens dezelfde fouten te maken?

Sommige mensen lijken het te hebben, anderen niet. Als ze het hebben, dan voelen we ons daar tot aangetrokken, willen we luisteren en vinden we dat boeiend. Charisma is een best vaag concept. Je kunt je vinger er niet echt op leggen hoe het zit en hoe je dat eventueel zou kunnen ontwikkelen. Toch zijn we er wel veel mee bezig. In deze aflevering duiken psychologen Thijs Launspach en Lennard Toma in het concept wat charisma heet. Wat zegt de psychologie erover en kun je het ontwikkelen? En zit er ook een dark side aan? Laat ons vooral weten hoe jij kijkt naar charisma door te commenten in Spotify of via de Instagram: NormaleMensenBestaanNiet.

Bronnen:
Antonakis, J., Fenley, M., & Liechti, S. (2012). Learning Charisma. Harvard Business Review.
Antonakis, J., Bastardoz, N., Jacquart, P., & Shamir, B. (2016). Charisma: An ill-defined and ill-measured gift. Annual Review of Organizational Psychology.
Banks, G.C. et al. (2017). A meta-analytic review and future research agenda of charismatic leadership. The Leadership Quarterly. (76 studies, N=36.031)
Tskhay, K.O., Zhu, R., Zou, C., & Rule, N.O. (2017). Charisma in everyday life: Conceptualization and validation. Journal of Personality and Social Psychology.
Keating, C.F. et al. (2020). Charismatic nonverbal displays by leaders signal receptivity and formidability. Frontiers in Psychology.
Katz-Navon, T., Delegach, M., & Haim, E. (2023). Contagious charisma. Frontiers in Psychology.
Friedman, H.S., Riggio, R.E., & Casella, D.F. (1988). Nonverbal skill, personal charisma, and initial attraction. Personality and Social Psychology Bulletin.
Cabane, O.F. (2012). The Charisma Myth. Portfolio/Penguin.
Carnegie, D. (1936). How to Win Friends and Influence People. Simon & Schuster.
Weber, M. (1922). Wirtschaft und Gesellschaft (oorspronkelijke conceptualisering van charisma als sociologisch begrip).
Bakker, A. B., & Xanthopoulou, D. (2013). Creativity and charisma among female leaders: The role of resources and work engagement. The International Journal of Human Resource Management, 24(14), 2760-2779.

Thijs heeft een nieuw boek aangekondigd: 'In ons schuilt ook een Trump', en Lennard schrikt een beetje van de titel... én van de cover! Samen duiken ze in het werk van Carl Jung, de schaduwkant van de mens en de vraag waarom figuren als Trump zoveel losmaken in de wereld.
Volgens Jung projecteren we het kwaad graag op anderen, terwijl we die duistere kanten zelf ook bezitten. Lennard en Thijs praten over projectie, collectieve psychologie, massapsychologie en waarom Jung juist nu misschien relevanter is dan ooit.

Medicinale wiet wordt vaak gezien als de oplossing voor stress, angst of slaapproblemen. Maar klopt dat wel? Lennard duikt met Thijs in een grote meta-analyse en de conclusie is minder rooskleurig dan je denkt... Voor fysieke klachten zoals pijn of epilepsie lijkt cannabis soms te helpen. Maar bij mentale problematiek, zoals depressie of PTSS, is het effect zwak of zelfs negatief, met risico’s op verslaving en psychotische klachten.
Kortom: wat voelt als ontspanning, kan ook iets anders zijn. Tijd om iets kritischer te kijken naar dat “medicinale” verhaal.