Ga naar de inhoud
Radio Logo

Tjipcast

Tjip de Jong
Tjipcast
Nieuwste aflevering

569 afleveringen

  • Tjipcast

    Hoe komen we voorbij de kennisarmoede op school?

    25-10-2026 | 40 Min.
    Wat moet je weten om het nieuws te begrijpen, maatschappelijke discussies te volgen en een eigen oordeel te vormen? Een betekenisvol gesprek tussen leerlingen in de klas over een controversieel onderwerp vraagt veel meer dan naar elkaar luisteren en oordelen opschorten. Zonder kennis van begrippen, geschiedenis en achtergronden blijft veel van de complexiteit buiten beeld. En dat is niet alleen zonde, het is ook niet wenselijk in deze tijd (zelfs gevaarlijk). Hiermee kent culturele geletterdheid een sterke pedagogische component, iets wat nog wel eens uit het oog wordt verloren. Kennis emancipeert jongeren. En dat vraagt om gepassioneerde en betrokken leerkrachten en docenten die deze kennis kunnen overdragen.

    Wouter Smets, universitair docent aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en docent geschiedenis in Antwerpen, onderzoekt het belang van culturele geletterdheid in zijn nieuwe boek Voorbij de kennisarmoede. Hij pleit voor een gemeenschappelijke kennisbasis die leerlingen helpt om de wereld te begrijpen én bestaande verhoudingen kritisch te bevragen. Maar welke kennis hoort daarin thuis? Wie bepaalt welke verhalen we doorgeven? En hoe voorkomen we dat culturele geletterdheid vooral neerkomt op het behouden van de perspectieven die al dominant zijn?

    We bespreken de verhouding tussen feitenkennis en kritisch denken, de betekenis van concrete curriculumkeuzes en de verantwoordelijkheid van scholen en beleidsmakers. Ook komt het lezen van moeilijke teksten aan bod: waarom hebben leerlingen en studenten daarbij begeleiding nodig, tot in het hoger onderwijs? Wouter verbindt zijn analyse aan praktische mogelijkheden. Samen teksten lezen, leermiddelen kritisch beoordelen en als team bespreken wat leerlingen moeten kennen: het zijn concrete stappen om kennisrijker onderwijs vorm te geven. Haalbaar, concreet en vooral wenselijk.

    Kernpunten uit het gesprek:

    🧠 Kritisch denken vraagt inhoudelijke kennis. Verbanden leggen, argumenten beoordelen en maatschappelijke vraagstukken begrijpen veronderstellen kennis van het onderwerp.

    🌍 Culturele geletterdheid gaat ook over erbij horen. Smets wil een gedeelde kennisbasis verbinden aan de vraag welke verhalen en perspectieven onvoldoende worden gezien.

    ⚖️ Kenniskeuzes zijn niet neutraal. Wat een school onderwijst, kan bestaande machtsverhoudingen bevestigen, maar leerlingen ook helpen die te begrijpen en te bevragen.

    📚 Leren lezen blijft een onderwijsopdracht. Ook studenten in het hoger onderwijs hebben begeleiding nodig bij het doorgronden van moeilijke vakliteratuur.

    🔍 Kennisrijker onderwijs begint met concrete keuzes. Scherpere curriculumafspraken, inhoudelijk teamoverleg en een kritische blik op leermiddelen bieden volgens Smets aanknopingspunten.

    Quotes uit het gesprek:

    “Als je dus een schoolboek maakt met allemaal witte mannen in, dan bevestig je een bepaalde machtsstructuur.”

    “Ook op de hogeschool moet je nog leren om een academische tekst, een moeilijkere tekst te leren lezen.”

    “Dus niet alleen maar een ellenlange nieuwsbrief zoals ik altijd deed die nooit iemand leest, maar echt ouders te betrekken bij het onderwijs zelf.”

    Tijdstempels

    00:00 – Welkom Wouter
    00:46 – Kennisarmoede benoemen
    02:29 – Culturele geletterdheid
    05:30 – Gedeelde kennisbasis
    09:31 – Controversiële onderwerpen
    11:28 – Onwetendheid doorbreken
    12:42 – Gezamenlijke curriculumkeuzes
    15:07 – Concrete onderwijsdoelen
    18:03 – Feiten verbinden
    20:30 – Kritisch denken
    22:38 – Kennis macht
    27:21 – Complexiteit uitleggen
    31:03 – Lezen begeleiden
    35:08 – Samen lezen
    36:13 – Kennisrijker onderwijs

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

    Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!

    JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?

    Het bericht Hoe komen we voorbij de kennisarmoede op school? verscheen eerst op Tjipcast.
  • Tjipcast

    Wat kunnen kleurrijke basisscholen ons leren?

    19-10-2026 | 39 Min.
    Wat kunnen we leren van scholen waar kinderen met uiteenlopende talen en achtergronden samenkomen? Cordula Rooijendijk bezocht tientallen ‘zwarte’ basisscholen en schreef hierover een pakkend boek: Vijftien lessen die kleurrijke basisscholen ons leren. Zo ontdekte ze hoe eigen vooroordelen haar blik op goed onderwijs beïnvloedden. Aan de hand van haar schoolbezoeken spreken we over hoge verwachtingen, de betekenis van thuistalen en ouderbetrokkenheid die verder gaat dan een nieuwsbrief verzenden of ouderavond plannen. Hoe zorg je dat leerlingen zich op deze scholen welkom voelen én goed leren lezen, schrijven en rekenen? Wat vraagt dat van het vakmanschap van leraren? Ook bespreken we waarom gelijke kansen soms om ongelijke ondersteuning vragen. Dat raakt aan onderwijstijd, het schooladvies en de samenwerking met professionals buiten de school. Want hoewel scholen veel kunnen betekenen, kunnen zij maatschappelijke ongelijkheid niet zelfstandig oplossen. Een gesprek over kritisch kijken naar je eigen overtuigingen, ruimte maken voor verschillende leefwerelden en de vraag hoe onderwijs kinderen voorbereidt op samenleven.

    Kernpunten uit het gesprek:

    🔍 Eigen vooroordelen beïnvloeden wat we op scholen waarnemen. Cordula beschrijft hoe schoolbezoeken haar ideeën over rust, thuistalen en ouderbetrokkenheid veranderden.

    🎯 Hoge verwachtingen worden zichtbaar in het dagelijks handelen: in taalgebruik, passende instructie en de overtuiging dat je als leraar de ontwikkeling van leerlingen kunt beïnvloeden.

    🤝 Ouderbetrokkenheid vraagt om actief contact en toegankelijke vormen van deelname. Een beperkte aanwezigheid op school betekent niet vanzelf dat ouders weinig belangstelling hebben.

    ⚖️ Gelijke kansen kunnen vragen om verschillen in ondersteuning en onderwijstijd. Bij schooladviezen is het belangrijk om aannames over de thuissituatie gezamenlijk kritisch te onderzoeken.

    🛠️ Het vakmanschap van leraren verdient ruimte én begrenzing. Samenwerking met andere professionals kan gezinnen ondersteunen en leraren ruimte geven voor hun onderwijstaak.

    Quotes uit het gesprek:

    “Onderwijs dient ertoe om te zorgen dat kinderen later in de samenleving goed kunnen samenleven.”

    “Maar wat je ook daarmee zegt is: jij mag er zijn en jouw taal mag er zijn.”

    “Dus niet alleen maar een ellenlange nieuwsbrief zoals ik altijd deed die nooit iemand leest, maar echt ouders te betrekken bij het onderwijs zelf.”

    Tijdstempels

    00:00 – Kennismaking bestuurder
    01:26 – Nabij besturen
    04:05 – Kleurrijke scholen
    08:59 – Thuistalen benutten
    10:30 – Ouders betrekken
    11:26 – Liefdevol handelen
    13:38 – Ongelijke onderwijstijd
    15:16 – Veilig leren
    16:12 – Hoge verwachtingen
    17:37 – Doordacht differentiëren
    20:08 – Professionele grenzen
    23:04 – Kansrijk adviseren
    26:19 – Segregatie doorbreken
    29:32 – Straatcultuur begrijpen
    33:18 – Digitaal onderwijs

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Bronnen en verdieping

    Cordula Rooijendijk – Vijftien lessen die kleurrijke basisscholen ons leren
    Het boek dat centraal staat in het gesprek, over onder meer hoge verwachtingen, ouderbetrokkenheid, vakmanschap en vooroordelen over scholen.

    Iliass El Hadioui – Hoe de straat de school binnendringt?affiliate=6755
    In het gesprek aangehaald bij het schakelen tussen thuiscultuur, straatcultuur en schoolcultuur.

    Onderwijsraad – Talige diversiteit benutten (2025)
    Passende verdieping bij de verwijzing naar de Onderwijsraad over thuistalen. Het advies bespreekt hoe scholen andere thuistalen kunnen benutten bij het leren van en in het Nederlands.

    Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

    Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!

    JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?

    Het bericht Wat kunnen kleurrijke basisscholen ons leren? verscheen eerst op Tjipcast.
  • Tjipcast

    Hoe werkt programmatisch toetsen in de dagelijkse onderwijspraktijk?

    12-10-2026 | 45 Min.
    Een eigen leerlijn, extra ondersteuning of een uiteindelijk schooladvies: beslissingen over leerlingen kunnen grote gevolgen hebben. Hoe zorg je dat de informatie waarop je zo’n besluit baseert voldoende rijk en zorgvuldig is? En hoe gebruik je toetsing om tijdens het onderwijs beter te begrijpen wat een leerling nodig heeft?

    Cees van der Vleuten, emeritus hoogleraar onderwijskunde aan de Universiteit Maastricht en onderwijsadviseur Nihal Göktekin bespreken in deze podcast de uitgangspunten van programmatisch toetsen. Daarbij wordt het verzamelen van informatie losgekoppeld van het nemen van zwaarwegende beslissingen. Toetsresultaten, observaties, leerlinggesprekken en beschrijvende feedback vormen samen een beeld van de ontwikkeling. Hoe groter de gevolgen van een beslissing, hoe steviger de onderbouwing moet zijn.

    Nihal vertelt hoe deze benadering vorm krijgt op de Amsterdamse Montessorischool. Van het volgen van rekenvaardigheden tot gesprekken met kinderen en ouders: steeds staat de vraag centraal wat de verzamelde informatie betekent voor de volgende stap in het onderwijs. Cees licht toe waarom professionele oordelen waardevol zijn en waarom je die zorgvuldig moet bespreken en toetsen aan andere informatie. Ook zelfsturing, toetsdruk en burgerschap komen aan bod. Een terugkerend inzicht is dat deze manier van werken begeleiding, curriculumkennis en samenwerking vraagt. De invoering verdient daarom evenveel aandacht als de inhoudelijke uitgangspunten: een schoolteam moet samen begrijpen waarom het anders wil gaan toetsen en hoe dit het leren kan ondersteunen.

    Kernpunten uit het gesprek:

    🔍 Hoe zwaarder de beslissing, hoe rijker de onderbouwing. Een eigen leerlijn, bevordering of schooladvies vraagt om verschillende informatiebronnen en zicht op de ontwikkeling over een langere periode.

    🧩 Elk toetsresultaat is een onderdeel van het beeld. Toetsen, observaties en leerlinggesprekken leveren datapunten op die feedback en vervolgstappen ondersteunen; een afzonderlijk datapunt leidt niet meteen tot een zwaarwegend besluit.

    🧭 Zelfsturing vraagt begeleiding en structuur. Leerlingen moeten leren om informatie over hun ontwikkeling te begrijpen en te gebruiken, met ondersteuning van de leerkracht.

    ⚖️ Professioneel oordelen vraagt gezamenlijke zorgvuldigheid. Beschrijvende informatie kan helpen verklaren wat achter een score schuilgaat, maar vraagt ook om het bespreken van interpretaties en mogelijke vooringenomenheid.

    🌱 De invoering is een wezenlijk onderdeel van de aanpak. Programmatisch toetsen vraagt om een gedeeld doel, passende afspraken en gezamenlijke ontwikkeling binnen het schoolteam.

    Quotes uit het gesprek:

    “Zelfsturing vraagt heel veel sturing.”

    “Het gaat niet om een cijfer of om een score, maar het gaat ook om: wat is er aan de hand?”

    Tijdstempels

    00:00 – Introductie gasten
    00:49 – Programmatisch toetsen
    03:40 – Breder kijken
    06:20 – Oorsprong principes
    09:44 – Zwaarwegende beslissingen
    11:39 – Datapunten verzamelen
    14:04 – Montessori praktijk
    17:02 – Zelfsturing begeleiden
    19:14 – Toetsdruk begrijpen
    21:36 – Schooladvies onderbouwen
    24:30 – Beschrijvende informatie
    26:25 – Gezamenlijk oordelen
    30:22 – Voortgang volgen
    36:30 – Samen implementeren
    41:02 – Burgerschap verbinden

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Bronnen en verdieping

    A model for programmatic assessment fit for purpose — Van der Vleuten en collega’s (2012)
    Dit wetenschappelijke artikel beschrijft hoe een toetsprogramma zowel het leren als de besluitvorming over voortgang kan ondersteunen. Het sluit aan bij de besproken principes: rijke feedback per datapunt, meerdere informatiebronnen bij zwaarwegende beslissingen en zorgvuldige professionele oordeelsvorming.

    Programmatisch toetsen — Baartman, Van Schilt-Mol en Van der Vleuten (2020)
    Dit boek verbindt de uitgangspunten van programmatisch toetsen met praktijkvoorbeelden uit het beroepsonderwijs. De aandacht voor de onderwijsvisie, feedback, zelfregulatie en het implementatieproces sluit aan bij de vragen die de gasten bespreken.

    Programmatisch toetsen: wat kan ik hiervan meenemen naar mijn eigen cursus? — Universiteit Utrecht
    Deze toelichting beschrijft hoe toetsmomenten betekenisvolle feedback kunnen opleveren en samen de basis vormen voor een beslissing. Ook de begeleiding van het leerproces komt aan bod, passend bij het gesprek over zelfsturing en structuur.

    Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

    Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!

    JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?

    Het bericht Hoe werkt programmatisch toetsen in de dagelijkse onderwijspraktijk? verscheen eerst op Tjipcast.
  • Tjipcast

    Wat is Lesson Study, waarom werkt het en hoe kun je er morgen mee beginnen?

    10-10-2026 | 39 Min.
    Wat zie je van het leren van leerlingen als je zelf voor de klas staat? Je geeft uitleg, beantwoordt vragen en houdt overzicht. Ondertussen gebeurt er veel dat gemakkelijk aan je aandacht ontsnapt. Hoe gebruikt een leerling een antwoordblad? Welke vragen stellen leerlingen aan elkaar? En helpt die zorgvuldig voorbereide werkvorm eigenlijk om de lesstof beter te begrijpen? Op de Winkler Prins (openbare school voor voortgezet onderwijs) in Veendam onderzoeken docenten zulke vragen met Lesson Study. Ze ontwerpen samen een les, voorspellen hoe leerlingen zullen reageren, observeren wat er gebeurt en spreken leerlingen na afloop. Die informatie gebruiken ze om hun onderwijs bij te stellen. De school werkt inmiddels bijna tien jaar met deze aanpak en deelt haar expertise binnen Ontwikkelkracht.

    Hetty Kuiper, Danny Wubs en Jan Korterink vertellen hoe dat er in de praktijk uitziet. Van mandarijnschillen die kaartprojecties begrijpelijk maken tot hulpbladen die minder behulpzaam blijken dan gedacht: hun voorbeelden laten zien hoeveel je ontdekt door gericht te kijken en leerlingen te bevragen.

    Daarbij komen ook de voorwaarden van Lesson Study aan bod. Een afgebakende onderzoeksvraag, goede begeleiding en tijd om samen te werken zijn essentieel. Het doel is niet één perfecte les, maar meer inzicht in het leren van leerlingen en een professionele cultuur waarin collega’s samen onderwijs ontwikkelen.

    Kernpunten uit het gesprek

    🔍 Het leren van leerlingen staat centraal. Collega’s onderzoeken hoe leerlingen reageren op een gezamenlijk ontworpen les. Observaties, leerlingwerk en interviews helpen om aannames te toetsen.

    🍊 Concrete werkvormen worden gericht onderzocht. Een mandarijnschil maakt bijvoorbeeld zichtbaar waarom een bol niet zonder vervorming op een plat vlak past. De vraag blijft wat leerlingen hierdoor begrijpen en leren.

    🧭 Een scherpe onderzoeksvraag houdt het proces op koers. De procesbegeleider helpt collega’s om hun plannen af te bakenen en steeds te verbinden aan wat ze willen weten.

    🤝 Samen ontwerpen versterkt de professionele samenwerking. Collega’s leren elkaars expertise kennen en dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor het uitproberen en verbeteren van onderwijs.

    ⏳ Duurzame professionalisering vraagt tijd en ondersteuning. De schoolleiding moet ruimte organiseren voor voorbereiding, observatie en nabespreking. Op Winkler Prins worden de inzichten bovendien gedeeld tijdens een opbrengstenmarkt.

    Quotes uit het gesprek:

    “Ik denk dat ik door Lesson Study veel meer ben gaan nadenken over hoe de leerling gaat reageren op de dingen die ik voorbereid.”

    “Het gaat om dat je gewoon meer inzicht krijgt in het leren van leerlingen. En niet zozeer dat die ene les nou heel goed loopt.”

    “Omdat we het nooit tien jaar op rij op dezelfde manier hebben gedaan.”

    Deze aflevering maakt deel uit van een bijzondere podcastserie, ontwikkeld in samenwerking met Ontwikkelkracht. Ontwikkelkracht is een landelijk programma dat scholen ondersteunt bij duurzame onderwijsontwikkeling, door wetenschap en praktijk met elkaar te verbinden en leren over de grenzen van scholen heen te stimuleren. In deze serie gaan we in gesprek met expertisescholen en betrokken professionals over thema’s als curriculumontwikkeling, krachtig onderwijskundig leiderschap en effectieve teamsamenwerking. We verkennen wat werkt, waarom het werkt en wat andere scholen hiervan kunnen leren. Wil je laagdrempelig meedoen of meer informatie over de expertisescholen? Check dan hier de link!

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Tijdstempels

    00:00 – Introductie ontwikkelkracht
    00:53 – Kennismaking school
    02:53 – Betekenis lessonstudy
    05:06 – Gezamenlijk onderzoeken
    07:21 – Leerlingen betrekken
    11:02 – Abstractie verhelderen
    12:56 – Leren zichtbaar
    14:41 – Onderzoeksvragen kiezen
    16:41 – Veilig samenwerken
    18:24 – Procesbegeleiding organiseren
    20:57 – Valkuilen herkennen
    22:44 – Gericht observeren
    27:45 – Wetenschap verbinden
    30:02 – Expertise delen
    36:36 – Praktisch beginnen

    Het bericht Wat is Lesson Study, waarom werkt het en hoe kun je er morgen mee beginnen? verscheen eerst op Tjipcast.
  • Tjipcast

    Hoe hangt de inrichting van een organisatie samen met een doordacht veranderproces?

    04-10-2026 | 42 Min.
    Een school wil graag meer samenwerken, maar het rooster biedt nauwelijks gelegenheid om elkaar te ontmoeten. Een onderwijsinstelling kiest voor flexibel onderwijs, terwijl de administratie en begeleiding daar nog onvoldoende op zijn ingericht. Zulke situaties laten zien hoe nauw onderwijsambities samenhangen met de manier waarop het dagelijks werk is georganiseerd. Wie een verandering wil realiseren, moet daarom zorgvuldig kijken naar de verbinding tussen de gewenste richting, de inrichting van de organisatie en het dagelijkse handelen van professionals.

    In deze aflevering zijn Chanté Zuidgeest en Joost van der Kolk te gast. Beiden werken bij Ten Have Change Management en schreven met collega’s het boek Organisatiekracht: Organisatieontwerp als doordacht veranderproces. Daarin verbinden zij organisatiekunde en veranderkunde. We bespreken waarom een goede analyse voorafgaat aan het tekenen van een nieuwe structuur en hoe organiseren vraagt om voortdurende afstemming tussen richten, inrichten en verrichten.

    Aan de hand van voorbeelden uit het onderwijs en de zorg onderzoeken we hoe structuur bepaald gedrag stimuleert of belemmert. Wat betekent het als een leraar onderdeel is van meerdere teams? Hoe organiseer je samenwerking rondom de ontwikkeling van leerlingen? En hoe combineer je betrokkenheid van medewerkers met heldere kaders en besluiten?

    Ook de persoonlijke gevolgen van verandering komen aan bod. Bestaande werkwijzen hebben een geschiedenis en een functie. Die begrijpen helpt om zorgvuldig nieuwe keuzes te maken. Dat vraagt om eerlijkheid over wat verandert, aandacht voor mensen en een duidelijk perspectief op de toekomst.

    Kernpunten uit het gesprek:

    🔍 Begin met een heldere probleemdefinitie. Onderzoek hoe de organisatie functioneert voordat je besluit de structuur te veranderen.

    🧭 Verbind richten, inrichten en verrichten. Ambities moeten aansluiten op de organisatie van het werk én op wat professionals dagelijks kunnen doen.

    💬 Maak cultuur concreet. Onderzoek welk gedrag zichtbaar is en hoe afspraken, prikkels en werkverdeling dat gedrag beïnvloeden.

    🔗 Iedere organisatiekeuze vraagt om afstemming. Wie het werk verdeelt over teams, vakgroepen of locaties, moet ook de verbinding daartussen organiseren.

    🤝 Combineer participatie met duidelijke besluitvorming. Betrokkenheid vraagt om heldere kaders en eerlijkheid over de gevolgen voor medewerkers.

    Quotes uit het gesprek:

    “Maak eens een goede probleemdefinitie. Dus analyseer eerst, doe eerst een diagnose.”

    “De perfecte structuur, nou, die bestaat niet.”

    “Je moet ontzettend eerlijk zijn over eventuele pijn.”

    Tijdstempels

    00:00 Introductie: organisatie-inrichting en verandering
    01:03 De aanleiding voor het boek Organisatiekracht
    03:37 Valkuilen: te snel naar een nieuwe structuur grijpen
    04:54 Vertragen en het organisatievraagstuk analyseren
    06:55 Cultuur, gedrag en de invloed van structuur
    09:54 Wat taal en eerdere veranderingen oproepen
    14:20 Richten, inrichten en verrichten
    17:17 Een doelgericht en uitvoerbaar organisatieontwerp
    19:14 Praktijkvoorbeeld: thuiszorg en woonzorg verbinden
    21:35 Schoolorganisatie, teamindeling en zwakke koppelingen
    24:26 Werk verdelen en samenwerking organiseren
    26:01 Nieuwe structuren vragen om leren en ander gedrag
    28:50 Veranderkracht: energie, focus en duidelijke kaders
    31:04 Participatie, besluitvorming en veranderende onderwijsopgaven
    34:44 Eigen belangen, fusies en aandacht voor de mens

    Bekijk ons gesprek eens op YouTube!

    Bronnen en verdieping

    Organisatiekracht: Organisatieontwerp als doordacht veranderproces

    In dit boek verbinden Joost van der Kolk, Sjoerd Segijn, Chanté Zuidgeest, Lianne de Bie en Wouter ten Have organisatiekunde met veranderkunde. Ze bieden een raamwerk om richting, inrichting en dagelijkse uitvoering in samenhang te analyseren en vorm te geven.

    Organisatiekracht: leren en toepassen

    Deze pagina beschrijft hoe het Organisatiekracht-raamwerk helpt om de structuur en besturing van een organisatie te onderzoeken. De toepassing volgt de stappen analyseren, ontwerpen en ontwikkelen, met aandacht voor de verbinding tussen ambities en dagelijkse praktijk.

    Waar je knipt, moet je plakken

    Dit artikel gaat over de samenhang die nodig blijft wanneer je werkzaamheden verdeelt over teams of organisatieonderdelen. Het sluit aan bij het gesprek over vakgroepen en onderwijsteams: iedere verdeling vraagt ook om het organiseren van verbinding en afstemming.

    Veranderen: doordacht werken aan organisatieverandering

    Deze pagina licht de veranderkundige aanpak van TEN HAVE Change Management toe. Daarbij staat centraal hoe je de gewenste verandering verbindt met de huidige situatie en wat nodig is om die beweging mogelijk te maken.

    Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door:

    Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig voor meer informatie!

    JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen?

    Het bericht Hoe hangt de inrichting van een organisatie samen met een doordacht veranderproces? verscheen eerst op Tjipcast.
Meer Onderwijs podcasts
Over Tjipcast
Tjipcast is een wekelijkse podcast over onderwijs en gelijke kansen voor iedereen. Thema’s die centraal staan: didactiek en pedagogiek, leiderschap en management, samenwerken en teamleren, persoonlijke en professionele ontwikkeling, innoveren en verbeteren en met soms een filosofisch uitstapje. Reageren op de podcast? Mail naar tjip@tjipcast.nl.
Podcast website

Luister naar Tjipcast, Dai Carter: Missie Mentale Kracht en vele andere podcasts van over de hele wereld met de radio.net-app

Ontvang de gratis radio.net app

  • Zenders en podcasts om te bookmarken
  • Streamen via Wi-Fi of Bluetooth
  • Ondersteunt Carplay & Android Auto
  • Veel andere app-functies