Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Tol, blokkades, invoerheffingen, accijnzen en afpersing. De geschiedenis ligt vol met handelsbeperkingen, ziet NRC’s huishistoricus Bart Funnekotter. In deze aflevering bespreken Maarten en Bart handelsoorlogen door de eeuwen heen: van kleitabletten over zilverdiefstal uit Assyrië tot het Franse colbertisme, het Britse mercantilisme en de Amerikaanse Tariff Act.
Is – of was – de groeiende vrijhandel sinds de Tweede Wereldoorlog de uitzondering op de regel? Is het mercantilisme, het gebruiken van handel als wapen, terug van weggeweest? En kan mondiale vrijhandel eigenlijk wel bestaan zonder een supermacht?
Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl.
Presentatie: Maarten Schinkel & Bart Funnekotter
Redactie & montage: Jeanne Geerken
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Fotografie: Folkert Koelewijn
Artwork: Yannick Mortier
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze aflevering werd oorspronkelijk in mei gepubliceerd en is het eerste deel van een tweeluik. Wil je verder luisteren? Luister dan aflevering 65 'Wat kan Europa doen om sterker te staan tegen China? Meer dan je denkt', via Spotify, Apple Podcasts of NRC Audio.
Lange tijd kwamen vooral eenvoudige producten uit China: speelgoed, schoenen, kleding. Maar nu komt er een nieuwe Chinese exportgolf onze kant op, ditmaal met hoogwaardige producten die Europa zelf óók maakt. Hoe groot is de bedreiging van een tweede 'China Shock' voor de Europese industrie?
Maarten springt met zevenmijlslaarzen door de moderne Chinese geschiedenis, terwijl Marike de Chinese industriepolitiek duidt. Hoe kon het land zo snel dominant worden? En is de Chinese combinatie van keiharde concurrentie en sterke staatssturing wel houdbaar?
Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl.
Shownotes:
Het artikel in de Financial Times over het marktaandeel van China en Europa in de wereldhandel, uitgesplitst naar sector
David Autor over de eerste en de tweede China schok
De NBER studie naar Chinese industriepolitiek
Een studie van Brusselse denktank Bruegel over de implicaties van China's industriepolitiek voor Europa
Het boek van Frank Dikötter heet 'Mao’s Great Famine'
Kishore Mahbubani's boek 'The Asian 21st Centrury' kun je hier gratis downloaden
Bill Gates over Vaclav Smil
Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel
Redactie & montage: Jeanne Geerken
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Fotografie: Folkert Koelewijn
Artwork: Yannick Mortier
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

(Hoe) kunnen overheden voorkomen dat slechts een kleine groep van de technologische revolutie uit kunstmatige intelligentie profiteert?
In een zoektocht naar een antwoord op die vraag, wakkert Maarten zelf bijna een revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!" Want werknemers komen onder grote druk te staan, nu AI zo slim wordt dat het banen voor hoogopgeleiden weg dreigt te nemen. En dat terwijl dit kabinet de sociale zekerheid wil versoberen, en het nog altijd niet lijkt te lukken om kapitaal op een fatsoenlijke manier te belasten. Is Zo simpel is het niet socialistisch aan het worden?
Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl.
Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel
Redactie & montage: Jeanne Geerken
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Fotografie: Folkert Koelewijn
Artwork: Yannick Mortier
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De grootste Amerikaanse AI-bedrijven zijn samen bijna de helft van de totale omvang van de Amerikaanse economie waard. Bedrijven en investeerders gaan kennelijk uit van een gouden toekomst voor kunstmatige intelligentie. Hoe riskant is dat?
Vandaag willen Maarten en Marike weten wat ons staat te gebeuren als deze AI-hype een zeepbel blijkt. Leidt AI automatisch tot innovatie? En profiteert iedereen daar dan ook van? Waarom spatten eerdere zeepbellen, zoals de dotcom-crash, uiteen? En zitten er ook vóórdelen aan een bubbel?
Deze aflevering werd oorspronkelijk gepubliceerd op 23 oktober 2025.
Na de zomer zijn we terug met nieuwe afleveringen. Heb je in de tussentijd een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Misschien beantwoorden wij jouw vraag aankomend seizoen!
Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel
Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken
Mixage: Audiochef
Muziek: Rufus van Baardwijk
Fotografie: Folkert Koelewijn
Artwork: Yannick Mortier
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bijna overal ter wereld krijgen mensen minder kinderen, en die afname gaat sneller dan gedacht. Er klinken veel zorgen. Maar zijn die wel terecht?
Maarten en Marike bespreken de impact van een toekomstige bevolkingskrimp op de economie. Hoe snel zie je deze daling terug in verschillende landen? En is welvaartsgroei en technologische vooruitgang écht zo afhankelijk van jonge mensen? Een gloednieuw onderzoek door twee Nobelprijswinnaars suggereert iets anders: in landen waar minder jonge mensen wonen, wordt meer geïnnoveerd.
Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl.
Shownotes:
Onze aflevering over vergrijzing
Onze aflevering over de 'erfocratie'
De bevolkingsschatting van de Verenigde Naties van begin dit jaar
Acemoglu, Autor et al. paper
Rapport van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050
Jasper Lukkezen in het FD: werken smartphones als voorbehoedsmiddel?
FT: Why birth rates are falling everywhere all at once
Het interview met Anna Rotkirch: Are family-friendly policies no longer enough?
Economist: Don’t panic about the global fertility crash
NOS: Franse obsessie met geboortepolitiek terug van weggeweest

Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel
Redactie & montage: Jeanne Geerken
Montage: Misja van Waterschoot
Muziek: Rufus van Baardwijk
Fotografie: Folkert Koelewijn
Artwork: Yannick Mortier
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.