Over taal gesproken

Tot de Indonesische onafhankelijkheid van 1945 en de soevereiniteitsoverdracht van 1949, maakte Nederland zo’n driehonderdvijftig jaar de dienst uit in Indonesië – toen Nederlands-Indië genoemd. De voertaal was niet Nederlands maar Maleis, de taal die al door een groot deel van de bevolking gesproken werd. 
Toch werden er veel Nederlandse woorden in het Maleis overgenomen, zoals arloji ('horloge'), telat ('te laat') en sekrup ('schroef'). En die woorden zijn er nog steeds: je vindt ze in het straatbeeld, in spreektaal en op sociale media. 
We praten over dit onderwerp met Rizky Kalebos, die op TikTok en Instagram actief is en daar veel deelt over de geschiedenis van Indonesië, en die samen met Scienthya Elona het drietalige fotoboek Buku Odading Boek samenstelde, over Nederlandse leenwoorden in Indonesië.
Wil je Buku Odading Boek bestellen? Neem dan contact op met Rizky Kalebos via Instagram: https://www.instagram.com/ky.kale/ of https://www.instagram.com/buku.odading.boek/.
Meer info:
Nederlandse woorden wereldwijd (pdf) van Nicoline van der Sijs
Vertaalwoordenboek Nederlands - Indonesisch
Gebruikte fragmenten:
Fragment odading op YouTube
Fragment apotheek / apotek op YouTube
Anekdote Victor Immanuel (privé-opname)
Liedfragment indehoy uit Aku Rapopo van Julia Perez

Over taal gesproken is een samenwerking van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) en het Genootschap Onze Taal. Presentatie: Laura van Eerten en Raymond Noë. Concept & productie: Laura van Eerten. Muziek: Michel van der Zanden. Logo: Matthijs Sluiter (Studio Het Mes). Contact: overtaalgesproken@gmail.com

Is het echt zo dat spreekwoorden uit onze taal verdwijnen? Komen er ook nog weleens nieuwe bij? En waar komen die dan vandaan? Waarom werkt het vaak niet als je zelf nieuwe spreekwoorden verzint? En wat is eigenlijk het verschil tussen een spreekwoord en een uitdrukking? 
Het antwoord op al die vragen krijg je van Van Dale-hoofdredacteur Ton den Boon. En we spreken ook nog met hem over spreekwoordsplinters, het belang van de morele strekking en het Romeinse Rijk. 
Taalbank.nl website van Ton den Boon
Van Dale Spreekwoordenboek
Kun je een ouwe aap nog kunstjes leren? 101 nuttige spreekwoorden voor de moderne mens
Waar komen spreekwoorden vandaan? Podcastaflevering Oplossing gezocht van NEMO Kennislink

Over taal gesproken is een samenwerking van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) en het Genootschap Onze Taal. Presentatie: Laura van Eerten en Raymond Noë. Concept & productie: Laura van Eerten. Muziek: Michel van der Zanden. Logo: Matthijs Sluiter (Studio Het Mes). Contact: overtaalgesproken@gmail.com

Te gek, mieters, onwijs gaaf, blits, vet, echt tof, nice, cool, chill, dolletjes ... Welke woorden horen bij jouw generatie? In deze aflevering spreken we met jongerentaalonderzoeker Kristel Doreleijers over generatietaal. Kristel schreef in het kader van het Boekenweekthema 'Mijn generatie' een artikel over dit onderwerp voor het tijdschrift Onze Taal. Een gesprek over de opkomst van jongerentaal, jeugdrages, modewoorden, terugkerende taaltrends en taalverandering.
Lees het artikel in Onze Taal
Meer over generatietaal op de website van Onze Taal
Generatiewoordenboekje met (bij)namen voor verschillende generaties
Generatietaal en verrassende trends op NEMO Kennislink
Website van Kristel Doreleijers
Website Boekenweek

Over taal gesproken is een samenwerking van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) en het Genootschap Onze Taal. Presentatie: Laura van Eerten en Raymond Noë. Concept & productie: Laura van Eerten. Muziek: Michel van der Zanden. Logo: Matthijs Sluiter (Studio Het Mes). Contact: overtaalgesproken@gmail.com

Wat gebeurt er als het woord geel zomaar ineens verdwijnt, maar de kleur bestaat nog wel? Wat als we het zonder het woord ik zouden moeten doen, of dat? En wat als het woord voor woord zelf verdwijnt? In de nieuwe roman Een woord voor onderzoekt schrijver en filosoof Eva Meijer hoe het ons en onze samenleving raakt als we het Nederlands zouden verliezen. In deze aflevering spreken we Eva over het boek, en over hoe taal ons definieert en verbindt.
website van Eva Meijer
Een woord voor (uitgeverij Cossee)
artikel over Een woord voor in NRC

Over taal gesproken is een samenwerking van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) en het Genootschap Onze Taal. Presentatie: Laura van Eerten en Raymond Noë. Concept & productie: Laura van Eerten. Muziek: Michel van der Zanden. Logo: Matthijs Sluiter (Studio Het Mes). Contact: overtaalgesproken@gmail.com

Echt moppen aan elkaar vertellen doen we eigenlijk bijna nooit. Maar in alledaags taalgebruik komt wel heel veel humor voor. Wat voor soort humor is dat dan, en hoe werkt het precies? Welke theorieën zijn er? Klopt het dat mannen grappiger zijn dan vrouwen, en wat is het verschil tussen alledaagse humor en humor op een podium? Op het Taalfeest afgelopen oktober in TivoliVredenburg spraken we daarover met professor Taalkunde Bert Oben, en comedian Kelia Kaniki Masengo, een van de ambassadeurs van de Week van het Nederlands 2025.
Fragment (intro): Monty Python — The funniest joke in the world
Luister ook eens naar de podcast De Humaniakken (gemaakt door o.a. Bert Oben): een vreedzame stam literatuurnerds, geschiedenisgeeks en andere humane wetenschapfreaks die maandelijks hun eigenzinnige oog laten schijnen op de menswetenschappelijke actualiteit.
Meer weten over Kelia Kaniki Masengo of haar live zien optreden? Kijk op https://www.keliakanikimasengo.com/ voor meer informatie en haar speellijst!
In 2024 maakte de Universiteit van Vlaanderen Podcast de aflevering 'Hebben vrouwen humor?', te beluisteren op o.a. Spotify.

Over taal gesproken is een samenwerking van het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) en het Genootschap Onze Taal. Presentatie: Laura van Eerten en Raymond Noë. Concept & productie: Laura van Eerten. Muziek: Michel van der Zanden. Logo: Matthijs Sluiter (Studio Het Mes). Contact: overtaalgesproken@gmail.com