Vorming voor elke dag

’t Is middernacht en in de hof,

Buigt, tot den dood bedroefd, in ’t stof

De Levensvorst; in Zijn gebeên

Doorworstelt Hij zijn strijd alleen.

’t Is middernacht, maar hoe Hij lijd’,

Zijn jong’ren slapen bij die strijd;

En derven, afgemat in rouw,

De aanblik op des Meesters trouw.

’t Is middernacht, maar Jezus waakt,

En ’t zielelijden, dat Hij smaakt,

Bant uit Zijn hart de bede niet:

„Mijn Vader, dat Uw wil geschied’”.

’t Is middernacht, en ’t Vaderhart

Verstaat en sterkt de Man van smart,

Die ’t enig lijden, dat Hij torst

Ten eind doorstrijdt als Levensvorst.

 

Johannes de Heer

Verstaan wij dat? Paulus weet van een bediening der verzoening binnen het raam van het verbond, waarin hij als een biddende prediker staat. Hij bidt: laat u met God verzoenen. In werkelijkheid bidt de Heere Jezus Zelf: laat u met God verzoenen. Hoe nodig is het, dat onze prediking van week tot week onder dit gericht doorgaat. Wanneer deze levende en bewogen verbondsbetrekking in het oog gehouden ware, hadden wij minder scholastiek en minder stelsels en minder versteende gemeenten, waarbij de ouderen bevriezen en de jeugd ontkerstent op een verschrikkelijke manier, maar meer leven uit de God des verbonds. Want hierin is het getuigenis van de Heilige Geest. Christus moet voor ogen worden geschilderd! Wij dienen - zo zegt ergens ds.van Reenen - te gelijken op Eliëzer, die almaar sprak over zijn meester. In Hem gaan alle schatten des verbonds open.’

 

Dit is een citaat uit de lezenswaardige lezing ‘Verbond en prediking’ van ds. G. Boer, zie www.passievoorhetevangelie.nl.

Livingstone

Tukker schrijft: ‘In mei was het namelijk 100 jaar geleden, dat David Livingstone (1813-1873), de grote ontdekkingsreiziger en zendeling, tevens arts, in Afrika, in het huidige Zambia stierf. Een man van beslissend handelen: beroemd is, toen hij spoorloos was, zijn ontmoeting met Stanley, ergens in de Afrikaanse oerwouden. Beroemd is ook zijn besluit tijdens zijn verblijf in Engeland 1857 om terug te gaan naar Afrika: 'Ik ga terug om te trachten een pad open te maken voor handel en christendom'. Niet omdat Livingstone handelsbelangen had of diende, maar aangezien hij verwachtte dat de handel aan de slavenjacht een einde zou maken. Minder bekend, maar wel treffend is zijn besluit na een brand die zijn kostbare bibliotheek in Zuid Afrika in vlammen deed opgaan: 'Nu weerhoudt niets mij om weer te gaan reizen'. 

 

Slaven

Beroemd is ook zijn besluit om op latere leeftijd niet meer op te treden namens het Londens Zendingsgenootschap, maar als ambtenaar van het Britse Gouvernement. En het was wéér als met de handel, die hij wilde bevorderen, niet om de handel maar om met dit middel de slavenjacht e beëindigen. Dit keer stond hem niet het ambtenaarschap of de politieke veiligheid voor de geest. Hij koos dit middel puur omdat hij van overtuiging was dat hij zo de Afrikanen, die hij liefhad, het best van nut kon zijn in het bestrijden van onrecht en het rechtzetten van 'sociale misstanden', zoals wij die zouden noemen. Wie ervan op de hoogte is, hoe diep deze 'misstanden' wortelen in adat en (vaak godsdienstige) tradities en patronen, zal des temeer besef hebben voor het vertrouwen dat Livingstone onder diverse stammen won en dat hij met veronachtzaming van eigen welzijn, ten goede wilde doen komen aan gebieden, die tot nu toe voor Europeanen onbekend en onbegaanbaar waren. Livingstones woorden, gesproken in een college te Cambridge 1857: 'Gaat gij verder met het werk dat ik begon. Ik laat het bij u achter', vormden aanleiding tot de stichting van de Zending op Centraal-Afrika, een universitair-Engelse onderneming. Ook de zending rond het Nyasameer vanuit Zanzibar, bevorderd door de Vrije Kerk van Schotland en de Schotse Kerk, voltrok zich naar Livingstones voorbeeld. En tenslotte geraakte de man die de doodgewaande Livingstone ontdekte, de krantencorrespondent Henry M. Stanley, zó in de ban van Davids werk dat hij zijn verdere leven gaf aan de kerstening van Uganda in het bijzonder en Centraal-Afrika in het algemeen.

 

Nederig en vastberaden

Livingstone had ook zónder zendingsdrang een 'groot' man in de wereldgeschiedenis kunnen zijn. Hij heeft bijv. boeken vol afrikanistiek geschreven, daarbij gesteund door zijn scherpe opmerkingsgave. Maar juist het christelijk geloof verlegde de doelstelling van zijn reizen. Hij had niet slechts een ongelofelijk doorzettingsvermogen, maar ook een nederige geest. Het eerste komt een ontdekkingsreiziger te pas, het tweede is geen vrucht van gevierdheid, maar van oprecht geloof. Livingstones geest en brede aanpak zijn geen gemeengoed, ook niet in zendingskringen. Wij hebben de Geest van God nodig om nederig en vastberaden te zijn en te verdragen wat de gang van het Evangelie aan moeite bezorgd zonder dat we ons erover verbazen alsof ons iets vreemds overkomt.’

Preek over Joh. 16: 20-22.

“Maar Abraham zeide: Kind, gedenk dat gij uw goed ontvangen hebt in uw leven, en Lazarus desgelijks het kwade; en nu wordt hij vertroost en gij lijdt smarten.”

 

‘Zelfs als deze man en Lazarus werkelijk geleefd hebben en wij hier een geschiedenis hebben, is dit vervolg, dit gesprek bij wijze van voorstelling zo gegeven, want Abraham weet van ons niet en er is geen gesprek mogelijk tussen gezaligden en verlorenen. Maar Jezus' gedachte is duidelijk, Jezus' voorstelling is duidelijk, Jezus' woord is duidelijk.

 

Abraham zegt tot deze rijke, deze eens zo rijke man: “kind!” Hij herkent hem en erkent hem als een kind van het verbond. Vergeten wij het toch niet, dat als iemand eenmaal in het verbond Gods was geboren en opgenomen, hij dit tot in der eeuwigheid zal blijven. Dat teken van de besnijdenis zal de smart in de hel nog vergroten. Hier is een kind van het koninkrijk buitengeworpen. Maar een kind van het koninkrijk, dat is wat. 

 

Dat in de verlorenheid nog te moeten horen: kind! En ik was een kind. Zo nabij geweest te zijn en dan verloren te zijn gegaan, dat zal de smart verdubbelen. Dit was niet dan eigen schuld, door moedwillige en dadelijke ongehoorzaamheid. De man heeft geen gelegenheid te baat genomen om het verderf te ontgaan en hij heeft alle gelegenheden te baat genomen om het verderf te zoeken.

 

Gedenk — zegt Abraham. Daar is gedenken in het hiernamaals, een herinnering, die nooit meer sterft. Daar is een boek van gedenken voor Gods aangezicht, maar daar is ook een boek van gedenken binnen in ons en dat laatste wordt hier in de tekst nog verscherpt. Het wordt opgeroepen. Het wordt in nadere herinnering gebracht. „Gedenk, dat gij uw goed gehad hebt in uw leven en Lazarus desgelijks het kwade." Dan terug te moeten zien op alles, wat men bezeten heeft, en tevens dat men zich daar geheel in vergenoegd heeft, tevens dat men daar zich geheel aan gewijd heeft, dat men deze dingen bezeten heeft als het enig bezit, als het enig doel van het leven. 

 

Dat goed verdrong God en de naaste, verdrong de religie en de kerk, verdrong wet en evangelie. Dat tijdelijk goed verdrong alle geestelijke en eeuwige goederen. Gedenk daarbij, dat Lazarus de smarten van het leven rijkelijk heeft moeten dragen en dat u die voor hem behoorlijk verzwaard hebt en geen vinger hebt uitgestoken om die voor hem ook maar enigszins te verlichten. Gedenk dat!’