Spreekuur met Dokter Servaas

Moe van de wereld, maar niet van plan om je erbij neer te leggen? Réginald Moreels noemt dat actief pessimisme, en het hield hem vijftig jaar aan het ziekenbed.
Chirurg Réginald Moreels was voorzitter van Artsen Zonder Grenzen België, staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking en stichter van het chirurgisch opleidingsproject UNICHIR in Beni, Congo. In zijn boek Het was mijn verdomde plicht schrijft hij dat hij een beetje opgebrand is. In deze aflevering van Spreekuur met Dokter Servaas legt hij uit wat hem wel moe maakt, en hoe hij zelf uit een eetstoornis en een burn-out klom, met een healer in plaats van een psychoanalist. Bijna twee op drie Amerikaanse artsen meldden eind 2021 minstens één burn-outsymptoom. Moreels vertelt wat de pioniers van Artsen Zonder Grenzen daarvan al wisten.
Het gesprek ging alle kanten uit: euthanasie en wie daarover beslist, burgerlijke ongehoorzaamheid, vergeving à la Mandela, identiteit als mythe, sereniteit en de ziel als kruispuntbank. Een interview, dacht ik. Een debat, zei hij achteraf.
We bespreken:
Passief en actief pessimisme, en waarom moedeloosheid geen depressie hoeft te worden
Anorexie en burn-out bij hulpverleners: hoe hij eruit kwam en wat vandaag zijn bloedwaarden zeggen
Sociale zekerheid als basis van de democratie, en wie in de praktijk toch buiten valt
Ethiek rond het levenseinde: een kader dat ruimte laat voor de context
Burgerlijke ongehoorzaamheid, schuldige passiviteit en actieve geweldloosheid
Sereniteit: gemoedsrust zonder te veel hoop en zonder wanhoop

Alle shownotes, studies en bronnen: https://www.dokterservaas.beGratis nieuwsbrief De Bijsluiter: https://www.dokterservaas.be/nieuwsbrief

(00:00:00) Intro: wie is Réginald Moreels(00:02:01) Opgebrand na vijftig jaar aan het bed? Passief en actief pessimisme(00:07:12) Maatschappelijke monniken: nederigheid na vijftien jaar uit beeld(00:13:10) Wat AI met het denken doet: pessimisme met hoop(00:16:23) De witte schort: waarom hij chirurg werd(00:18:18) Sociale zekerheid, discriminatie in de praktijk en paternalisme(00:21:27) Anorexie, burn-out en de healer: hoe hij eruit kwam(00:25:19) Waarom dit boek: plicht en perspectief(00:28:33) Euthanasie en levenseinde: ethiek in de privésfeer(00:32:52) Ethiek leren: onderwijs, polarisatie en het tegengestelde oordeel(00:37:05) Burgerlijke ongehoorzaamheid en schuldige passiviteit(00:41:26) Mandela, vergeving en conflictmanagement(00:45:35) Identiteit, kernenergie en AI: waarom de mens misbruik maakt(00:48:21) Actieve geweldloosheid: Gandhi, Einstein en niet-letale wapens(00:53:20) Identiteit is een mythe, en sapiens is niet zo wijs(00:59:19) Destructief en opbouwend altruïsme: Icarus en sereniteit(01:04:55) De ziel als kruispuntbank, collectief geheugen en bewustzijn(01:12:01) Drie dingen die hem vormden: jezuïeten, mei 68, Artsen Zonder Grenzen(01:16:44) Ethiek versus moraal, en de laatste vraag aan de dokter(01:18:31) Waar je alles terugvindt
Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts. Herken je jezelf in het verhaal over eetproblemen of denk je aan zelfdoding? Praat erover met je huisarts, of bel gratis 1813 (Zelfmoordlijn).

Gezond eten hoeft geen straf te zijn. Viviane Van Dyck leert het al 25 jaar aan volle kookklassen, met één simpel principe: het bord van drie.
Viviane Van Dyck is macrobiotisch kok, auteur van drie kookboeken en eet al 25 jaar voor 95 procent plantaardig. Ze kookte vier jaar voor de dansers van Anne Teresa De Keersmaeker en groeide op tussen de koeien in Loenhout, waar haar kleren te klein werden van de boerenkost. In dit gesprek vertelt ze hoe je je bord samenstelt, waarom volle granen bijna van het schap verdwijnen terwijl amper 1 op de 100 Belgen er genoeg van eet, en wat er tussen je oren moet gebeuren voor je eetgewoonten echt veranderen.
Halverwege gaat het over iets anders dan eten: de negen dagen die haar leven gedraaid hebben, en waarom ze twee keer per jaar op retreat gaat om het onkruid uit haar hoofd te trekken.
We bespreken:
Het bord van drie: volle granen, peulvruchten en groenten van het seizoen
Yin, yang en de voedingsweegschaal in mensentaal
Waarom Servaas met een blik linzen luncht, en wat eraan ontbreekt
Lopen, krachttraining en de cortisolval van te veel duursport
Low-carb en je schildklier: één boodschap in twee talen
Misosoep, de oersoep, als eerste stap voor morgen

Alle shownotes, de lijst met volle granen, de studies en de bronnen: https://www.dokterservaas.beGratis nieuwsbrief De Bijsluiter, elke vrijdag: https://www.dokterservaas.be/nieuwsbrief(00:00:00) Wie is Viviane Van Dyck: kok, en veel meer dan kok(00:03:04) Boerendochter uit Loenhout en de droom van de toneelschool(00:06:48) De opendeurdag shiatsu aan de overkant en te kleine kleren(00:11:31) 95 procent plantaardig, en de 5 procent vis(00:13:00) De voedingsweegschaal: yin, yang en het midden(00:17:50) Dierlijke of plantaardige eiwitten: de dansers van Rosas en de leeuw(00:24:25) Het bord van drie, deel één: volle granen(00:29:41) Deel twee: peulvruchten, en de lunch uit blik(00:34:35) Deel drie: groenten van het seizoen(00:37:50) Drie dingen voor haar gezondheid: lopen, krachttraining en cortisol(00:44:35) Tussen de oren: eigenaarschap en het onkruid in de moestuin(00:51:53) De twee broers, aan het stuur en twee retreats per jaar(00:55:25) Anti-low-carb: schildklier, spaarstand en één taal(00:57:45) Macrobiotiek betekent groots leven, en het instituut(01:02:25) Kritiek, familie en kikkererwten naast kroketten met kerst(01:06:20) The Red Lion, meerdere levens en 21 grams(01:13:15) Rik Vermuyten en de moestuin met haar vader(01:19:15) Begin met één ding: misosoep, de oersoep(01:23:35) De uitsmijter: wat wil je horen van je dokter(01:26:25) Waar je alles terugvindtSpreekuur met Dokter Servaas is de podcast waarin arts Servaas Bingé in gesprek gaat met toponderzoekers, artsen en denkers over gezondheid, preventie en levensstijl. Elke dinsdag een nieuwe aflevering.Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts.

Om de 20 minuten, 20 seconden, 2 meter ver kijken. Zo rem je bijziendheid af bij je kind.
Oogarts en oogchirurg Liselotte Aerts schreef met Mooie kijkers het boek dat ze zelf miste tijdens haar opleiding: alles over je ogen, van de eerste bril tot cataract. In dit gesprek met Dokter Servaas gaat het over wat je zelf in handen hebt. Twee uur per dag buiten is de sterkste rem op bijziendheid bij kinderen, want buitenlicht is tot honderd keer feller dan het licht binnen, zelfs op een bewolkte dag.
Dr. Liselotte Aerts heeft een eigen praktijk in Schoten en opereert ogen en oogleden in Sint-Augustinus in Wilrijk. Ze laat zien wat een oogarts in tien minuten ziet dat niemand anders ziet: het oog is de enige plek in je lichaam waar je de bloedvaten rechtstreeks ziet lopen.
We bespreken:
waarom je tussen 40 en 45 een keer bij de oogarts moet langsgaan, ook zonder klachten
hoe je bijziendheid bij kinderen afremt met licht en pauzes
of je vastzit aan je leesbril zodra je hem opzet
wat die vlekjes en spinnenwebjes in je zicht zijn
de drie gezondheidsgewoontes van een oogarts
de drie boeken die haar leven veranderd hebben

Alle shownotes, studies en bronnen:
https://www.dokterservaas.be/gezonde-ogen-liselotte-aerts
Gratis nieuwsbrief De Bijsluiter:
https://www.dokterservaas.be/nieuwsbrief
Dit gesprek duurde langer dan de aflevering. De laatste twintig minuten, over glaucoom, netvliesloslating en maculadegeneratie, staan als bonus bij de shownotes, voor leden van Spreekuur PLUS.Instagram: https://www.instagram.com/dokterservaasYouTube: https://www.youtube.com/@dokterservaasbingeVond je deze aflevering waardevol? Laat een rating achter op Spotify of Apple Podcasts. Dat helpt meer mensen Spreekuur vinden.(00:00:00) Intro(00:01:33) Wie is Liselotte Aerts(00:03:43) Oogarts of opticien: wie doet wat(00:05:52) Het oog als venster op je bloedvaten(00:08:46) Het kinderoog: bijziend of verziend(00:13:51) Bijziendheid afremmen met de 20-20-2-regel(00:16:21) Daglicht, twee uur buiten en wat baby's zien(00:19:21) Schermen, min 4 en netvliesloslating(00:24:30) Mouches volantes: de vlekjes in je zicht(00:27:06) Vitamine C, vitamine A en nachtblindheid(00:30:31) Vitamine D en droge ogen(00:31:54) De drie gezondheidsgewoontes van een oogarts(00:39:23) Het luie oog, de pleister en atropine(00:44:00) Grote pupillen bij verliefdheid: fabel of feit(00:48:25) Kleurenblindheid en wie meer kleuren ziet(00:51:06) De leesbril rond 45 en of je eraan vastzit(00:56:20) Contactlenzen, laser en lensimplant(01:05:17) Cataract, suiker en versuikering(01:08:57) De drie boeken die haar leven veranderden(01:22:07) De vaste slotvraag(01:24:04) Shownotes, nieuwsbrief en Spreekuur PLUS

Als je deze podcast leuk vindt, abonneer je dan heel even. Zo help je jezelf (komt elke week in je feed) èn mij!
Je hoofd snapt het al lang, je lijf nog niet. Kinesitherapeut Tom De Prest over wat het lichaam onthoudt van wat jij vergeten bent.
Tom De Prest heeft een praktijk in Brugge en schreef drie boeken over spanning, emotie en het lichaam. In zijn praktijk komt negentig procent van de verhalen uiteindelijk uit bij de kindertijd. De wetenschap geeft hem daarin voor een stuk gelijk: een meta-analyse van 71 studies vond dat wie als kind ingrijpende dingen meemaakte ongeveer 2,7 keer meer kans heeft op onverklaarde lichamelijke klachten later. Voor wat hij daarna doet, bestaat dat bewijs niet. Dat zegt hij zelf, zonder omwegen: hij kan het niet wetenschappelijk voorleggen.
Dus gaat dit gesprek over de grens. Over wat je wel en niet mag zeggen als arts of therapeut, en over wat je doet met de mensen die overal geweest zijn en nog altijd klachten hebben.
We bespreken:
waarom klachten blijven terugkomen terwijl alle onderzoeken normaal zijn
het moment waarop een patiënte begon te huilen en zijn werk veranderde
waarom het makkelijk is iets niet evidence-based te noemen als het nooit onderzocht is
dopamine: geen plezier- maar overlevingsmolecule, en 500 schermontgrendelingen per dag
drie dingen die Tom gevormd hebben, waaronder een periode die hij inktzwart noemt
wat hij zelf zou willen horen als hij morgen bij zijn dokter zit
Alle shownotes, studies en bronnen: https://www.dokterservaas.be
Gratis nieuwsbrief De Bijsluiter: https://www.dokterservaas.be/nieuwsbrief(00:00:00) Intro(00:01:04) Wie is Tom De Prest(00:04:09) Geluk, verwachtingen en nooit een einde aan meer(00:08:42) Primeur: een vierde boek voor jongeren van 18 tot 22(00:11:15) Waarom negentig procent uitkomt bij de jeugd(00:15:26) Wat is de ziel en waar verliezen we onszelf(00:20:37) Drie dingen die Tom doet voor zijn gezondheid(00:26:22) Zazen en de tweeminutenregel(00:30:01) Waarom je hoofd het snapt maar je lijf niet meedoet(00:31:36) De patiënte die begon te huilen(00:35:20) De grens van de wetenschap(00:39:30) Wat er gebeurt tijdens een behandeling(00:45:04) Het lichaam kent geen tijd(00:49:09) Live consultatie: nekpijn en een oud auto-ongeval(00:51:44) Waarom we onze eigen klachten klein maken(00:54:50) De scheiding en de inktzwarte periode(00:56:55) Hulplijn 1813 en Tele-Onthaal(00:58:00) Zenboeddhisme, een vriend en New York(01:01:44) Als je nog een jaar te leven had(01:04:52) Dopamine is geen plezier- maar overlevingsmolecule(01:09:01) Afkicken van je scherm(01:13:41) Wat Tom zou willen horen bij zijn dokter(01:14:45) Het deurknopfenomeen en uitbehandeld
In dit gesprek vertelt Tom over een periode met heel donkere gedachten. Zit je daar zelf mee, of maak je je zorgen om iemand anders: bel gratis en anoniem naar de Zelfmoordlijn op 1813, dag en nacht, niet zichtbaar op je telefoonrekening. Chatten kan via zelfmoord1813.be. Tele-Onthaal bereik je op 106.
Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts.

Iedereen kent intussen de nervus vagus. Luc Swinnen schreef toch nog een extra boek over stress...
Twee jaar na zijn eerste bezoek zit dr. Luc Swinnen opnieuw in de Spreekuur-stoel, als eerste gast ooit die terugkomt. In april 2024 sloot hij af met de zin: ik moet de reis naar Parijs nu doen. Die reis heeft hij gemaakt, en het boek dat eruit kwam, Dokter, ik heb stress!, gaat over veel meer dan die ene zenuw.
Ondertussen hebben negenendertig wetenschappers de theorie achter zijn vorige boeken besproken. Luc heeft het gelezen, en hij zegt wat hij ervan vindt.
Luc Swinnen is arts, statisticus en al dertig jaar bezig met stress en burn-out. Hij lichtte tientallen bedrijven door met meer dan honderdduizend vragenlijsten, zijn boeken over de nervus vagus verkochten zestigduizend exemplaren en zijn vertaald tot in China. In dit gesprek vertelt hij voor het eerst waarom hij zelf gestopt is met consultaties, en wat hij in de plaats doet.
We bespreken:
Waarom ideeën komen als je niets doet, en waarom hij ze niet opschrijft
De kritiek op de polyvagaaltheorie, en wat er volgens Luc overeind blijft
Ademen door je neus: stikstofoxide, James Nestor en de 4-7-8 voor wie niet kan tellen
Waarom de stoïcijnen dichter bij ons staan dan meditatie
Eenzaamheid als sluipmoordenaar en waarom niemand erop screent
Op één been staan, 7.000 stappen en een tomaat op je computer
Psychologische veiligheid op het werk: de vijf dingen waar hij op let
Placebo, nocebo en de vriendelijke dokter
Wat hij zelf wil horen als hij bij zijn huisarts zit

Alle shownotes, studies en bronnen: https://www.dokterservaas.beGratis nieuwsbrief De Bijsluiter: https://www.dokterservaas.be/nieuwsbriefHoofdstukken:(00:00:00) Een primeur: de eerste gast die terugkomt(00:02:04) De reis naar Parijs: Monet, de waterlelies en niets doen(00:05:38) Lummelen, boek twaalf en de kritiek op de polyvagaaltheorie(00:12:18) Ademhaling: langer uit dan in, en de 4-7-8(00:15:27) Door de neus ademen, en oefenen als de zon schijnt(00:19:52) Waarom de vagus nu één hoofdstuk is: de tijger en de zebra's(00:22:32) De stoïcijnen: kan ik het veranderen?(00:26:58) Brein én lichaam: de gezondheidsklik en co-regulatie(00:30:29) Eenzaamheid als sluipmoordenaar, en de vla van Scherder(00:33:17) Op één been staan, 7.000 stappen en de tomaat(00:39:12) Twintig jaar bedrijfsonderzoek: psychologische veiligheid en de vijf(00:43:22) Placebo, nocebo en waarom hij stopte met consultaties(00:51:26) Wie er bij hem komt: de geranium en de gelijkwaardigheid(00:55:43) Drie dingen voor zijn gezondheid(00:58:47) Instagram, de dopamineval en een eigen podcast(01:04:55) Drie boeken die zijn leven gevormd hebben(01:12:25) Investeren in mensen, en afscheid van het woord stress(01:18:00) Alcohol, koffie en het ontbijt(01:21:31) De uitsmijter: wat wil je horen van je dokter(01:27:55) Waar je alles terugvindtOver SpreekuurSpreekuur met Dokter Servaas is de podcast waarin arts Servaas Bingé in gesprek gaat met toponderzoekers, artsen en denkers over gezondheid, preventie en levensstijl. Elke dinsdag een nieuwe aflevering.
Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts.