Spreekuur met Dokter Servaas

Je kiest niet voor het zorgouderschap, zegt Liz. Het overkomt je, en dan sta je alleen.
Liz Corthals stuurt als Liz is More elke ochtend om kwart voor zeven een gedicht de wereld in en vulde er intussen een hele reeks boekjes mee. In deze seizoensopener van Spreekuur met Dokter Servaas wou ik het hebben over schrijven als medicijn. Halverwege werd ik stil.
Want achter de warmste pen van Vlaanderen zit een zorgouder. Haar dochter vraagt extra zorg, het duurde vijf jaar voor de juiste diagnose viel, en Liz stampte onderweg tegen de schenen van heel wat artsen. Van de ouders van een chronisch ziek kind zit ongeveer een op de drie boven de klinische drempel voor depressie, bijna dubbel zoveel als andere ouders. De behandeling die daarbij het best werkt, is bekend en moeilijk tegelijk: de zorg delen.
We bespreken:
hoe drie afwijzingen als actrice haar aan het schrijven zetten
een gedicht dat live aan onze tafel ontstaat, voor 1 september
de troostsoep, en waarom een pot soep aan de deur meer doet dan grote woorden
vijf jaar zoeken naar een diagnose, en wat een label in een dossier aanricht
wat jaren zorgen met je eigen gezondheid doet
wat je zegt tegen wie zorgt, en wat je die avond beter laat
luisteren zonder oordeel als eerste stap

Genoemd in deze aflevering:
De Ouders vzw, vereniging van en voor zorgouders: https://www.deouders.be
Zorgt voor ons moeder vzw: https://zorgtvooronsmoeder.be
1 juni, Dag van de Zorgouder
De boekjes van Liz is More: https://www.lizismore.be

Alle shownotes, studies en bronnen: https://www.dokterservaas.be
Gratis nieuwsbrief De Bijsluiter: https://www.dokterservaas.be/nieuwsbrief
Instagram: https://www.instagram.com/dokterservaas
YouTube: https://www.youtube.com/@dokterservaasbinge
Vond je deze aflevering waardevol? Laat een rating achter op Spotify of Apple Podcasts. Dat helpt meer mensen Spreekuur vinden.

(00:00:00) Intro: seizoensstart met Liz is More
(00:02:55) Wie is Liz Corthals
(00:09:50) Drie afwijzingen en het eerste gedicht
(00:15:34) Samen een gedicht voor 1 september
(00:19:11) Schrijven voor uitvaarten, en troostsoep
(00:23:37) Drie dingen voor haar gezondheid
(00:29:12) Een dochter met een eetproblematiek
(00:34:09) Wat zorgouderlast met je gezondheid doet
(00:39:07) Steun voor zorgouders: De Ouders
(00:41:46) Door de mazen van het net
(00:50:21) Luisteren zonder oordeel
(00:52:30) Drie die haar leven gevormd hebben
(01:03:09) Wie troost de trooster
(01:09:53) Een doosje geluk en de reeks Samen
(01:11:56) Als je morgen bij de dokter zit
(01:14:54) Waar je alles terugvindt

Over Spreekuur:Spreekuur met Dokter Servaas is de podcast waarin arts Servaas Bingé in gesprek gaat met toponderzoekers, artsen en denkers over gezondheid, preventie en levensstijl. Elke dinsdag een nieuwe aflevering. Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts.

Aan elke gast in Spreekuur stel ik dezelfde vraag: welke drie boeken hebben jou gevormd, of welk boek moet ik absoluut gelezen hebben? Voor de laatste aflevering van dit seizoen zet ik al die antwoorden bij elkaar. Het resultaat is een leeslijst voor wie nog een boek zoekt voor op het strand, in de bergen of in de hangmat in de tuin.Er zit van alles tussen. Een Vlaams essay over authenticiteit en een no-nonsense managementboek van een ex-CEO. Een reisboek dat een classic werd, en een boek voor wie wil begrijpen dat introvert zijn geen tekortkoming is. Titels die door verschillende gasten werden aangeraden en een roman over parallelle levens. Dit alles samen met een pleidooi voor het behoud van de bibliotheek als voeding voor de menselijkheid.Veel leesplezier deze zomer! Vanaf september zijn we er terug.(00:00) Intro: een zomerse boekencompilatie(00:01) Echt en De Groeiformule(00:05) Al het blauw van de hemel(00:06) De kracht van echte mannen en The Secret(00:10) De geverfde vogel(00:13) De middernachtsbibliotheek en De Alchemist(00:15) Quiet, 7 Habits en Mild Ouderschap(00:20) Hitchhiker's Guide en Bill Bryson(00:26) De fontein, It Didn't Start With You en Destructieve Relaties(00:30) The Diary of a CEO en Nervus Vagus(00:34) In de naam van al de mijnen en Liefde in de tropenjaren(00:37) De wraak van de geografie, The Tragic Mind en Un uomo(00:41) Terroristenjagers, biografieën en The Last Dance(00:44) Dit is geen boek van een meisje zonder armen en benen en La Superba(00:49) Flow van Jan Bommerez en The Biology of Belief(00:56) Bibliotheken, musea en kunst als reservoir van menselijke ervaringVermeld in de aflevering:
Echt — Guillaume Van der Stighelen
De Groeiformule — Erik Lauwers
Al het blauw van de hemel — Mélissa Da Costa
De kracht van echte mannen — David Deida
The Secret — Rhonda Byrne
De geverfde vogel — Jerzy Kosiński
De middernachtsbibliotheek — Matt Haig
De Alchemist — Paulo Coelho
Quiet — Susan Cain
The 7 Habits of Highly Effective People — Stephen R. Covey
Mild Ouderschap — Nina Mouton
The Hitchhiker's Guide to the Galaxy — Douglas Adams
Een kleine geschiedenis van bijna alles — Bill Bryson
De fontein, vind je plek — Els van Steijn
It Didn't Start With You — Mark Wolynn
Destructieve Relaties op de Schop — Jan Storms
The Diary of a CEO — Steven Bartlett
Nervus Vagus — dr. Luc Swinnen
In de naam van al de mijnen — Martin Gray
Liefde in de tropenjaren — Katrien Koolen
De wraak van de geografie — Robert D. Kaplan
The Tragic Mind — Robert D. Kaplan
Een man (Un uomo) — Oriana Fallaci
Terroristenjagers — Lionel D. & Annemie Bulté
Dit is geen boek van een meisje zonder armen en benen — Eva Eikhout
La Superba — Ilja Leonard Pfeijffer
Flow, de kunst van het zaken doen — Jan Bommerez
The Biology of Belief — Bruce Lipton
Spreekuur met Dokter Servaas is de podcast waarin arts Servaas Bingé in gesprek gaat met toponderzoekers, inspirerende mensen en denkers over gezondheid, preventie en levensstijl. Vanaf september zijn we er terug met een nieuw seizoen.https://www.dokterservaas.beVond je deze aflevering waardevol? Laat een rating achter op Spotify of Apple Podcasts — dat helpt meer mensen Spreekuur vinden.Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts.

Aan elke gast in Spreekuur stel ik dezelfde vraag: welke drie dingen doe jij zelf voor je gezondheid? Wat ik als antwoord krijg zijn persoonlijke gewoontes, opgebouwd uit jaren vallen en opstaan.
In deze compilatie van Seizoen 6 zet ik die antwoorden op een rij.
Een fitnesstrainer die elke vrijdag aan de voordeur staat, want eens je in pyjama de deur opendoet is afbellen geen optie meer.
Vasten van 12 uur 's avonds tot 12 uur 's middags. Krachttraining van zeven minuten in de ochtend.
Stretchen tot je oude emoties voelt loskomen.
Een dankbaarheidsritueel voor het slapen, om je cortisol omlaag te krijgen.
Buiten staan op blote voeten in de sneeuw, tien seconden, om je systeem wakker te schudden.
Lui durven zijn op een dinsdagnamiddag.
Vogels leren herkennen tijdens een wandeling.
...
Wat blijft hangen na dit hele seizoen: levensstijl is gedragsverandering. En gedragsverandering werkt enkel als je de drempel zo klein mogelijk maakt. Start klein. Drink een glas water. Bouw op vanaf daar.
De aflevering
(00:00) Intro: een best-of van Seizoen 6(00:41) Sport vroeg in leven en de fitnessafspraak aan de voordeur(04:07) Intermittent fasting: theorie, praktijk en nuance(09:07) Slaap, perimenopauze en wandelen in het groen(13:58) Levensstijl is gedragsverandering — start zo klein mogelijk(14:06) Een ochtendroutine die werkt: licht, warm ontbijt en qigong(20:47) Bewust bewegen na een sportcarrière: fietsen, alcohol en eet-balans(24:35) Ademhalingstraining, pitstop op de spijkermat en de parasympathische rem(27:55) Dankbaarheid voor het slapen, stretchen en neurotransmitters(35:22) Stoppen met roken — voor iemand anders en dan voor jezelf(39:59) Wandelen om uit je hoofd te raken, vogels leren herkennen, lui durven zijn(45:23) Twaalf uur vasten, zeven minuten krachttraining en mediteren(47:41) Bewust eten, kleine doses kwaliteitssnoep en het tempo van een 10 km(52:12) Sporten zes tot tien uur per week en publieke challenges(54:47) Sociale interactie als onderschat medicijn(55:57) Start to Run, whoop-data en dansen om je zenuwstelsel te resetten(58:53) Creatief bewegen met oude blessures: loopband, krachttraining en koers
Dank aan alle gasten die dit seizoen zijn langsgekomen!

In deze aflevering schuift Erwin Mortier aan. Een van de belangrijkste schrijvers van zijn generatie (auteur van oa. Marcel, Godenslaap en Gestameld Liedboek). Maar ook iemand uit mijn eigen dorp, Hansbeke. Hij was ooit mijn babysit, zijn zus An was jarenlang de verpleegster van onze huisartsenpraktijk en overleed afgelopen augustus. Deze aflevering is aan haar opgedragen.We hebben het over wat een schrijver en een arts van elkaar kunnen leren. Over de geschiedenis van de psychiatrie, AI als nerdy assistent, en het misverstand rond René Descartes. Over zijn nieuwe boek De Vlaamse Vergezichten en de Vlaamse beweging van 150 jaar geleden. En over verlies. Erwin verloor zijn moeder aan jonge Alzheimer en zijn zus An koos haar eigen afscheidsdag. We praten over rouw en euthanasie en we leren waarom Erwin alle bejaardentehuizen wil opblazen.Erwin Mortier is romancier, dichter, essayist en gastcurator van het Dr. Guislain-museum in Gent.(00:00) Voor An en hoe schrijver en arts elkaar verstaan(03:46) Schrijver worden en liefde als aandacht(06:55) Ontmenselijking in de zorg en AI als nerdy assistent(12:01) Het Guislain-museum en de geschiedenis van de psychiatrie(18:35) Descartes, rede en emotie(20:39) Vlaamse Vergezichten: een familieverhaal uit 1860(24:52) Drie dingen voor gezondheid en het ritueel van schrijven met de hand(31:33) Het verlies van een moeder: Gestameld Liedboek en anticiperende rouw bij Alzheimer(44:20) Het verlies van zijn zus en het ritueel van afscheid(50:49) Goed ouder worden: blaas de bejaardentehuizen op(57:10) Bibliotheken, musea en muziek als anker(01:10:27) Wilsbeschikking en het euthanasiedebat (van Hugo Claus tot Tine Nys)Vermeld in de aflevering:
De Vlaamse Vergezichten — Erwin Mortier (De Bezige Bij)
Gestameld Liedboek. Moedergetijden — Erwin Mortier
Filosofie van de Grote Emoties. Liefde — Erwin Mortier
Marcel, Godenslaap — Erwin Mortier
Discours de la méthode — René Descartes
Sterfelijk zijn — Atul Gawande
Dr. Guislain-museum, Gent: https://www.museumdrguislain.beerwin-mortier.com
Spreekuur met Dokter Servaas is de podcast waarin arts Servaas Bingé in gesprek gaat met toponderzoekers, artsen en denkers over gezondheid, preventie en levensstijl. https://www.dokterservaas.beVond je deze aflevering waardevol? Laat een rating achter op en volg het kanaal; dat helpt meer mensen Spreekuur vinden.Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts.

In deze aflevering zit Anouk Lagae bij me in de stoel. 25 jaar lang verkocht ze frisdrank, bier en uitzendjobs voor merken als Coca-Cola en Accent. In 2024 zei ze dat allemaal vaarwel en richtte ze een gezondheidsbedrijf rond traditionele Chinese geneeskunde op. Vorige week verscheen haar eerste boek: Leven in je element. We hebben het over • de prijs van groei at any cost• over waarom 576.000 Belgen vandaag langdurig ziek zijn• en over hoe je in de westerse én oosterse geneeskunde naar diezelfde universele wetten van de natuur komt. Anouk vertelt over haar kantelmoment in Australië en over een ronde tafel met minister Van Petegem die haar carrière kantelde. We sluiten af met de quote van haar papa: volg de zunne. Anouk Lagae is handelsingenieur, ex-CEO van Accent, mede-oprichter van Muchin en auteur van “Leven in je element”. (00:00) Intro: Anouk Lagae en het boek Leven in je element (03:00) Van handelsingenieur bij Coca-Cola naar Muchin (07:23) Profit at any cost en hebzucht (13:00) De universele boodschap onder elke vorm van geneeskunde (19:10) Drie ochtendrituelen: aarden, warm ontbijt, Qigong (25:54) Westerse plus Chinese geneeskunde: een mooie deelverzameling (32:43) Verantwoordelijkheid voor je eigen gezondheid (36:06) Het kantelmoment op de ferry en Van Petegem over langdurig zieken (44:24) De piramide van gezondheid (59:30) Drie boeken: flow, biologie van het geloof, Pascal Naessens (01:16:37) Hoe bereiken we de groep buiten onze bubbel en hoe maken we preventie sexy (01:22:16) Volg de zunne — een ode aan haar papa Vermeld in de aflevering: • Leven in je element — Anouk Lagae (Lannoo, 2026)• Muchin: https://www.muchin.eu• Flow, de kunst van het zaken doen — Jan Bommerez• The Biology of Belief — Bruce Lipton• Puur eten — Pascal Naessens• Lang zullen we leven — Servaas Bingé• Eerdere afleveringen: Luc Swinnen over de nervus vagusSpreekuur met Dokter Servaas is de podcast waarin arts Servaas Bingé in gesprek gaat met toponderzoekers, artsen en denkers over gezondheid, preventie en levensstijl. Nieuwe afleveringen elke week. Meer info op https://www.dokterservaas.be Vond je deze aflevering waardevol? Laat een rating achter op Spotify of Apple Podcasts. Dat helpt meer mensen Spreekuur vinden, waarvoor dank. Deze aflevering is informatief en vervangt geen individueel medisch advies. Bij klachten: raadpleeg je huisarts.