Beter | BNR

Hoe goed is de Nederlandse zorg voorbereid op oorlog, cyberaanvallen of andere grote crises? In deel 2 van de vierdelige serie ‘zorg in tijden van crisis’ onderzoekt BNR Beter welke medische kennis nodig is om de zorg draaiende te houden als de samenleving ontwricht raakt. Want oorlogszorg vraagt om andere vaardigheden, andere systemen en een andere mentale voorbereiding dan de reguliere zorg.
In deze aflevering van BNR Beter spreekt Nina van den Dungen met drie experts die dagelijks bezig zijn met medische weerbaarheid in crisissituaties. Te gast zijn Edith Willigendael, vaatchirurg en Kolonel-arts bij Defensie, Ruud Wong Chung, fysiotherapeut en onderwijskundig onderzoeker, en Fieke Bruggeman-Everts, sociaal wetenschapper en beleidsadviseur bij ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum.
Edith Willigendael vertelt hoe moderne oorlogsvoering de medische zorg fundamenteel verandert. Door drones ontstaan andere soorten verwondingen dan in eerdere conflicten, terwijl mobiele ziekenhuizen en medici zelf steeds vaker doelwit zijn geworden. Ze beschrijft hoe Oekraïne noodgedwongen werkt met kleine, ondergrondse zorgposten dicht bij het front, en waarom Nederland lessen moet trekken uit landen als Oekraïne en Polen als het gaat om cyberveiligheid, logistiek en paraatheid.
Ruud Wong Chung vertelt over het internationale project Netherlands for Superhumans, waarbij Oekraïense multidisciplinaire revalidatieteams zes weken lang in Nederland worden opgeleid. Dat project is onderdeel van een bredere Nederlands-Oekraïense samenwerking om de revalidatiezorg in Oekraïne op te schalen voor oorlogsslachtoffers met amputaties, hersenletsel en zwaar trauma. Nederlandse experts uit onder meer De Hoogstraat, UMC Utrecht en ARQ trainen honderden Oekraïense zorgverleners. Tegelijkertijd leren Nederlandse medici juist van de flexibiliteit en creativiteit waarmee Oekraïense ziekenhuizen onder extreme druk moeten functioneren.
Het Project Netherlands for Superhumans wordt gefinancierd door RVO, binnen het Ukraine Partnership Facility (UPF). Betrokken partners zijn Stichting “Netherlands for Ukraine Foundation” (NL4UA), Stichting “Healthcare4Ukraine” en Charitable Fund “Superhumans”.
Fieke Bruggeman-Everts legt uit waarom mentale weerbaarheid minstens zo belangrijk is als medische kennis. Op basis van de coronacrisis ontwikkelde ARQ samen met de zorgsector een landelijke richtlijn voor psychosociale ondersteuning van zorgprofessionals. Daarin staan aanbevelingen over peer support, teamcultuur en stressbegeleiding voor mensen in hoog-risicoberoepen zoals zorg, defensie en ambulancezorg. Volgens Bruggeman-Everts begint goede crisiszorg bij een veilige werkomgeving waarin collega’s elkaar ondersteunen en problemen vroegtijdig bespreekbaar zijn.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse zorg draait is afhankelijk van snelle, internationale toeleverketens als het gaat om medische hulpmiddelen en geneesmiddelen. Ziekenhuizen en apotheken houden maar kleine voorraden aan en bestellen wat ze nodig hebben, vaak voor een paar dagen vooruit. Dat is efficiënter en goedkoper, maar kwetsbaar zodra er iets misgaat: wat gebeurt er bij een oorlog, een cyberaanval, een blokkade of een fabriek die stilvalt? Tekorten aan medische hulpmiddelen en medicijnen zijn nu al voelbaar in de zorg. Hoe goed is Nederland eigenlijk voorbereid op het moment dat de aanvoer echt stokt?
Dit is deel 1 van de vierdelige serie 'zorg in tijden van crisis' van BNR Beter, over de voorbereiding van de Nederlandse zorg op crisis en conflictsituaties.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe weerbaar de Nederlandse toevoer van geneesmiddelen en hulpmiddelen is in tijden van crisis en oorlog. Te gast zijn Jeroen de Lange, Directeur Supply Chain Benelux bij Mediq, distributeur van medische hulpmiddelen aan ziekenhuizen en zorginstellingen, Bart Smals, bestuurder bij het Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen (LCG), voormalig apotheker, en Jonathan van Veelen, projectleider van het Iris-project, dat in opdracht van het ministerie van VWS een crisisplan opstelt voor de aanvoer van medische hulpmiddelen.
De drie gasten kijken elk vanuit hun eigen rol naar dezelfde vraag: wat gebeurt er met de zorg als de spullen opraken? Jeroen de Lange vertelt hoe Mediq zich als distributeur wapent tegen verstoringen, van meerdere leveranciers tot afspraken over transport bij een langdurige stroomstoring. Bart Smals legt uit hoe het LCG medicijntekorten in goede banen leidt en hoe artsen behandelingen aanpassen als een middel schaars wordt. Jonathan van Veelen schetst hoe de Nederlandse sector voor medische hulpmiddelen nu werkt aan een draaiboek voor het moment dat het echt misgaat.
Het gesprek gaat over de lessen van corona, de afhankelijkheid van productielanden als India en China, en de vraag hoeveel noodvoorraad eigenlijk nodig is. Een rode draad: weerbaarheid zit niet alleen in grote voorraden, maar vooral in vertrouwen, samenwerking en duidelijke afspraken over wie wat doet als de nood aan de man komt.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat heb je aan een commerciële preventieve gezondheidscheck? De medische wereld is er kritisch over: zonder klachten testen levert volgens huisartsen en wetenschappers vooral ruis op, en de mensen die er het meeste baat bij zouden hebben, kunnen het vaak toch niet betalen. Toch poppen er steeds meer commerciële aanbieders van medische checks op in Nederland. Op de Amsterdamse Prinsengracht opende in maart Blue Health Intelligence, dat voor 299 euro tien medische testen in een uur aanbiedt. Is dit de toekomst van gezondheidspreventie?
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen de opmars van commerciële preventieve gezondheidschecks. Te gast zijn Onno Huyghe, medeoprichter en co-CEO van Blue Health Intelligence, en Marco Blanker, hoogleraar huisartsgeneeskunde aan het UMCG en huisarts in Zwolle.
Huyghe legt uit hoe Blue Health werkt: in een uur tijd doen klanten tien testen, waaronder bloedonderzoek, een 3D-bodyscan, een ECG, een echo van de halsslagader en een bloeddrukmeting. Daarna volgt een gesprek met een arts en een persoonlijk actieplan in een app. Bewust geen MRI, en daarmee een stuk goedkoper dan total bodyscans van rond 2.000 euro. Huyghe wil dat zo'n preventieve check over 40 tot 50 jaar standaard onderdeel is van het huisartsbezoek, en dat zorgverzekeraars het op termijn vergoeden.
Blanker steunt het uitgangspunt dat Nederland meer aan preventie moet doen, maar plaatst stevige kanttekeningen bij de uitvoering. Een ECG of echo bij iemand zonder klachten heeft volgens hem geen aangetoonde meerwaarde boven kennis van de bekende risicofactoren als roken, gewicht, bloeddruk en cholesterol. Diagnostiek is ontwikkeld voor mensen met klachten; bij gezonde mensen kan dezelfde test andere uitkomsten opleveren. Hij wijst daarnaast op vals-positieve uitslagen die alsnog bij de huisarts terechtkomen, en op vals-negatieve uitslagen die juist schijnveiligheid geven.
Een tweede knelpunt is de doelgroep. Volgens Blanker bereikt een commerciële aanbieder vooral mensen die al met hun gezondheid bezig zijn, terwijl de gezondheidswinst juist bij kwetsbaardere groepen valt te halen. Huyghe erkent dat Blue nu de 'voorlopers' aantrekt, maar gelooft dat de aanpak op termijn wel breder kan werken. Verder gaat het over de vraag of structurele maatregelen als een suikertaks of een leeftijdsgrens voor roken effectiever zijn dan losse health checks, en over hoe je leefstijlverandering daadwerkelijk in gang zet.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Patiënten vergeten 20 tot 60 procent van wat een arts in de spreekkamer vertelt, blijkt uit onderzoek. Zodra het over de prognose gaat, goed of slecht, dempt de emotie de rest van het consult. Het gevolg: medicijnen die verkeerd worden ingenomen, leefstijladviezen die niet worden opgevolgd en familieleden die wekenlang gissen wat er precies is gezegd. De Rotterdamse app Ditto, vorige week goed voor een investeringsronde van 7,6 miljoen euro, belooft dat probleem op te lossen met AI.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen of een AI-app de communicatie tussen arts en patiënt fundamenteel kan verbeteren. Te gast zijn Tobias Polak, medeoprichter van Ditto, en Julia van Weert, hoogleraar gezondheidscommunicatie aan de Universiteit van Amsterdam.
Tobias legt uit hoe Ditto werkt: de patiënt legt de telefoon op tafel, neemt het gesprek op en krijgt binnen enkele minuten een hertaalde samenvatting in begrijpelijke taal. Sinds de lancering in de zomer van 2025 telt de app bijna 100.000 downloads, won Ditto de Nationale Zorginnovatieprijs 2026 en kondigde zorgverzekeraar Menzis aan de app als eerste aan al zijn verzekerden aan te bevelen. Met de 7,6 miljoen euro investering, geleid door Heal Capital, breidt het bedrijf komende tijd uit naar Duitsland, Engeland en Spanje.
Julia van Weert doet al jaren onderzoek naar wat patiënten meenemen uit een consult en is voorstander van technologische ondersteuning, maar wijst op een hardnekkig probleem: juist kwetsbare groepen, ouderen, laaggeletterden en mensen met een migratieachtergrond, gebruiken dit soort apps nauwelijks. Ze testte Ditto met een eigen consult over borstkanker en zag dat de korte samenvatting de kern van het gesprek, de keuze tussen borstsparende operatie met bestraling of volledige verwijdering, onvolledig weergaf. Haar conclusie: de app ontslaat artsen niet van de plicht om duidelijk te communiceren; hoe rommeliger het consult, hoe rommeliger de samenvatting.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.
See omnystudio.com/listener for privacy information.

Twee op de drie mannen heeft wel eens last gehad van erectieproblemen. Bijna 60 procent heeft er nooit over gesproken met een zorgverlener. En de helft weet niet dat het een vroeg signaal kan zijn van hart- en vaatziekten of diabetes. Dat blijkt uit recente cijfers van de Grote Mannenpeiling, een landelijk onderzoek onder bijna 8.000 mannen. De cijfers schetsen een patroon dat de zorg al jaren ziet maar nauwelijks doorbreekt: mannen wachten gemiddeld meer dan twee jaar voordat ze professionele hulp zoeken, terwijl illegale erectiemedicatie makkelijker te bestellen is dan een huisartsafspraak.
In deze aflevering van BNR Beter bespreekt Nina van den Dungen hoe mannen eerder over hun seksuele gezondheid kunnen praten, en waarom dat ook voor de rest van hun lichamelijke gezondheid uitmaakt. Te gast zijn Cobi Reisman, arts-seksuoloog NVVS en voormalig uroloog, en Sibren Tolsma, medeoprichter van Fellos, de eerste digitale mannenkliniek van Nederland.
Reisman noemt de penis al jaren de antenne van het hart. Bij 70 procent van de mannen met een lichamelijke oorzaak verschijnen de klachten gemiddeld twee tot vijf jaar voor een eerste gezondheidsproblemen. Dezelfde risicofactoren die leiden tot cardiovasculaire problemen, zoals overgewicht, roken en weinig bewegen, spelen ook bij erectieproblemen een rol. Reisman benadrukt dat een erectieprobleem een symptoom is, geen diagnose op zichzelf, en dat de oorzaak altijd lichamelijk én psychologisch van aard kan zijn. Wie de klacht niet onderzoekt, mist de kans om de onderliggende oorzaak op te sporen. Bij jongere mannen speelt faalangst en prestatiedruk vaker een rol, die via stress op het lichaam ook fysieke gevolgen heeft.
Tolsma richtte Fellos op nadat hij zag hoe groot de illegale markt voor erectiemedicatie is. Uit rioolwateronderzoek en ander Nederlands onderzoek blijkt dat een substantieel deel van de gebruikte erectiemedicatie buiten de reguliere zorg wordt aangeschaft, via nep-Viagra en verontreinigde supplementen. Fellos biedt een online alternatief: via chat een consult met een BIG-geregistreerde arts, gevolgd door thuisbezorging van medicatie via een gecertificeerde apotheek. Een consult kost minder dan 15 euro. Tolsma wil bewust niet duurder zijn dan de illegale alternatieven. Inmiddels heeft het platform meer dan 20.000 mannen geholpen in twee jaar tijd.
Reisman en Tolsma zijn het eens over het belang van laagdrempelige zorg, maar plaatsen ook nuances. Niet alles kan online: wie fysiek onderzocht moet worden, moet alsnog naar een arts. Fellos wijst mannen van 40 jaar en ouder actief op de risico's en verwijst door naar de huisarts. Reisman stelt dat de oplossing voor het taboe begint in de spreekkamer zelf: huisartsen en praktijkondersteuners kunnen het gesprek over seksuele gezondheid vaker en eerder initiëren.
Over deze podcast
BNR Beter is het wekelijkse programma van BNR Nieuwsradio over een toekomstbestendige zorgsector. Elke week bespreekt presentator Nina van den Dungen met zorgprofessionals, ondernemers en beleidsmakers hoe de Nederlandse zorg met technologie, innovatie, regelgeving en wetenschap beter kan worden. BNR Beter is elke maandag om 15:30 op de radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio, en vanaf dat moment ook als podcast via deze feed.
Over de makers
Nina van den Dungen (1987) is freelance journalist en als radio- en podcastpresentator al ruim 15 jaar verbonden aan BNR. Zo is ze regelmatig te horen als presentator van de nieuwsprogramma's in de ochtend- en avondspits en daarnaast presenteert ze wekelijks de beleggingspodcast Doorgelicht en BNR Beter over de zorgsector.
Stijn Goossens (1996) is de redacteur van BNR Beter en plaatsvervangend presentator. Bij BNR houdt Stijn zich bezig met onderwerpen over tech, wetenschap en innovatie. Hij presenteert ook de podcast Op de zaak en test elke vrijdag een nieuw techproduct in de Ochtendspits op BNR. Hiervoor was Stijn werkzaam voor NTR Wetenschap en techplatform Bright.
See omnystudio.com/listener for privacy information.